Değerler eğitimi bağlamında âşık tarzı Türk şiir geleneğinin incelenmesi

Değer, bireyin kendisini ve çevresini anlama çabasının sonucundaki referanstır. Bireyin algısındaki tutarlılık ve seçkinlik öz benliğini oluşturur. Değerler eğitimi, bireyin yaşamı anlamlandırmasındaki içsel sorumluluk bilincinin kazanma sürecidir. Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesinin olumlu gelişmelere vesile olmasının yanı sıra istenilmeyen sonuçları da ortaya çıkardığı görülmektedir. Birey dolayısıyla toplum tarihsel süreç içerisinde sosyal, kültürel, ekonomik ve sanatsal boyutlarıyla varlık göstermektedir. Her toplumun zihniyetinin paradigmaları kendi dinamiklerine göre şekillenmektedir. Küreselleşmeyle birlikte bireysel ve toplumsal alanlarda özgün kalabilmenin zorlaştığı görülmektedir. Bu bağlamda değerler bakımından zengin olan Türk halk bilimi kaynaklarına yönelmenin kaçınılmaz olduğu anlayışına varılmıştır. Bu çalışmada değerlerin oluşmasında ve aktarılmasında âşık tarzı Türk şiir geleneğindeki âşıkların eserlerindeki değerlere dikkat çekilmiştir. Literatür taraması yapıldığında değer eğitimi ile âşık tarzı Türk Şiir geleneğinin değerler eğitimi paydasında çözümlemelerin yapılmasının uygun olduğu görülmüştür. Karacaoğlan, Sümmânî, Dadaloğlu gibi geleneğin yetiştirdiği âşıkların ilgili şiirleri değerler eğitimi bağlamında incelenmiştir. Âşıkların eserlerinde; duyarlılık, sevgi, saygı, sorumluluk, vatanseverlik gibi değerlerin var olduğu gözlenmiştir. Değerlerin oluşmasında, aktarılmasında ve yaşatılmasında âşıkların önemli rol oynadığı görülmektedir. Âşıkların değerlerle bezenmiş eserlerinin iletileri millî benliğin korunmasında, birlik ve beraberliğin sağlanmasında, farkındalığı yüksek bireylerin yetişmesi açısından önem arz etmektedir. Bu noktada değerler eğitimi ile âşık tarzı Türk Şiir geleneğinin disiplinler arası eğitim kazanımlarına uygun olduğu görülmektedir. Çalışma kapsamında âşıklık geleneğinin değerlerin oluşmasında ve aktarımında, toplumsal duyarlılık bilincinin oluşmasında ve millî kültürün oluşmasındaki güçlü dokusu vurgulanmıştır. Âşıklık geleneğinin gönül ustalarının sazları ve sözleriyle değerler eğitimine katkısı üzerinde durularak eğitim ve kültür dünyasına katkı sağlamak amaçlanmıştır.