Dekstran sülfat ile kolit oluşturulmuş sıçanlarda tiyaminin antioksidan ve antiinflamatuvar etkinliğinin değerlendirilmesi

Giriş: İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları (İBH) etyopatogenezinde genetik faktörlerin yanında inflamasyon ve oksidatif stresi tetikleyici faktörler de yer almaktadır. Tiyaminin oksidatif stresin hafifletilmesi ve inflamasyonun baskılanması gibi etkilerinin olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda sıçanlarda dekstran sülfat sodyum (DSS) ile oluşturulmuş kolit modelinde tiyaminin antiinflamatuvar ve antioksidan etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Wistar-Albino suşu 6-8 haftalık erkek sıçanlar, rasgele, kontrol grubu (n:7), tiyamin grubu (n:7), DSS grubu (n:7), DSS+ tiyamin grubu (n:7) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Kolit modeli, yedi gün süreyle içme suyuna %3 DSS katılarak oluşturulmuştur. Tiyamin uygulaması, tiyamin ve DSS+ tiyamin gruplarına deneyin sekizinci gününden itibaren oral gavaj ile 600mg/kg/doz, günlük iki dozda 21 gün süreyle yapılmıştır. Tüm sıçanların günlük kilo tartımı, gaitada gizli kan, makroskobik kanama, rektal ödem, hastalık aktivite indeksi (HAİ) hesaplanarak kaydedilmiştir. Deneyin 28.gününde tüm sıçanlar eter anestezisi altında sakrifiye edilmiştir. Dalak ağırlığı, kolon ve rektum ağırlık ve uzunluk ölçümleri yapılmıştır. Kolon ve rektum dokuları histopatolojik olarak incelenmiş, dokularda malondialdehit (MDA), glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon (GSH), tümör nekrozis faktör alfa (TNF-α), Interlökin-6 (IL-6) ölçümleri yapılmıştır. Bulgular: DSS+ tiyamin grubunda, DSS grubuna göre HAİ skorunun erken dönemde azalmaya başladığı, rektal ödem, rektal kanama ve ishal sürelerinin daha kısa sürdüğü, kilo artışının daha erken başladığı ve deney sonunda kilo alımının daha fazla olduğu görülmüştür. Tiyamin ve kontrol gruplarında HAİ skorunda artış olmamıştır. Bu durum tiyaminin kolitin klinik bulgularına olumlu etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Kontrol ve tiyamin gruplarında histolojik hasarlanma görülmezken DSS uygulanan grupların kolon dokularında hasarlanma görülmektedir. DSS+ tiyamin grubunda DSS grubuna göre kolon dokusunda epitelyal hücre hasarının, kript kaybı ve goblet hücre kaybının daha az olduğu saptanmıştır. DSS+ tiyamin grubunda, DSS grubu ile karşılaştırıldığında kolon dokusunda konjesyon gözlenmemiş olup inflamatuvar hücre infiltrasyonunun DSS grubuna göre belirgin azaldığı görülmüştür. DSS+tiyamin grubunda IL-6 ve TNF-α immunreaktivitesinin DSS grubuna göre azalmış olduğu saptanmıştır. Bu durum tiyaminin sıçanlarda oluşturulan kolit modelinde antiinflamatuvar etkinliğinin olduğunu göstermektedir. DSS+tiyamin grubunda MDA düzeyinin DSS grubuna göre azalmış olduğu, GSH ve GPx seviyelerinin ise artmış olduğu görülmektedir. Bu durum tiyaminin sıçanlarda oluşturulan kolit modelinde antioksidan etkinliğinin olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu çalışma tiyaminin antioksidan ve antiinflamatuvar etkinliğini deneysel kolit modelinde gösteren ilk çalışmadır. Elde ettiğimiz veriler tiyaminin sıçanlarda oluşturulan kolit modelinde antiinflamatuvar ve antioksidan etki gösterdiği yönünde öncü bilgilerdir. Bu konuda deneysel ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Tiyamin, İnflamatuvar bağırsak hastalığı, Dekstran sülfat sodyum, Hayvan modeli