Demir Çağı'nda Muş ve çevresi

Muş ve çevresi uygun yaşam koşullarından dolayı Paleolitik, Kalkolitik ve Tunç Çağları'nda itibaren yerleşim görmeye başlamıştır. Özellikle Muş ilinin en yoğun yerleşim gördüğü dönem, Demir Çağı olmuştur. Demir Çağı'nda Muş ve çevresi hem Urartuların hakimiyet alanı olmuş hem de, Urartu ve Asur Devletleri'nin mücadele alanlarından biri haline gelmiştir. Bu dönem aynı zamanda Urartu ve Asur Devletlerinin bıraktığı mimari eserler ve yazılı belgeler sayesinde hakkında en çok bilgi sahibi olunan dönem olmuştur. Bu iki büyük devlet başta olmak üzere Medler, Selevkoslar, Romalılar, Partlar ve Akhaimenidler'in bıraktığı eserler. Muş bölgesini arkeolojik alanlar ve yazılı kaynaklar bakımdan oldukça zengin bir ilimiz haline getirmiştir. Muş ve çevresinde bulunan; höyük, kale, nekropol ve diğer buluntu alanları şeklinde gruplandırmak mümkün olacaktır.