Demirci ilçesi optimal arazi kullanımının coğrafi bilgi sistemleri ve analitik hiyerarşi süreci kullanılarak belirlenmesi

Nüfus artışı ve buna bağlı olarak artan insan ihtiyaçları nedeniyle doğal kaynaklara yapılan baskı giderek artmaktadır. Bu baskıdan etkilenen kaynaklanan bir tanesi de üzerinde yaşadığımız arazidir. Araziler üzerinde artan bu baskı zamanla arazilerin gereğinden fazla ve yanlış kullanılmasına neden olmaktadır. 19. yüzyılın sonlarına doğru yanlış kullanılan arazileri geri kazanmak için sürdürülebilirlik terimi ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilirlik terimi doğrultusunda yanlış arazi kullanımının önüne geçmek ve arazinin en uygun kullanım şeklinin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bu doğrultuda yapılan tez çalışmasında, daha önce çalışılmamış olan Demirci ilçesinin uygun arazi kullanım şekli belirlenmiştir. Çalışmada çok kriterli karar verme yöntemlerinden bir tanesi olan analitik hiyerarşi süreci ve ağırlıklı çakıştırma (Weighted Overlay) yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle arazi kullanımı üzeride etkili olan 11 faktörler belirlenmiştir. Belirlenen faktörler analitik hiyerarşi süreci ile ikili matrisler oluşturularak her bir arazi kullanım şekli için önem puanları belirlenmiştir. Daha sonra 11 faktör için Arcgis programında sayısallaştırma işlemi yapılmış ve haritalar hazırlanmıştır. Daha sonra hazırlanan haritalar analitik hiyerarşi sürecinde belirlenen ağırlık puanları kullanılarak ağırlıklı çakıştırmaya işlemine sokulmuş ve uygun arazi kullanım şekilleri belirlenmiştir. Çalışmanın son kısmında ise ilçenin sosyal ve ekonomik özellikleri dikkate arazi kullanım şekilleri yine analitik hiyerarşi yöntemi ile ağırlıklandırılmış ve sonuçta ilçenin uygun (optimal) arazi kullanım haritası oluşturulmuştur. Çalışmanın sonucunda elde edilen uygun arazi kullanımı haritası ile mevcut arazi kullanım haritası karşılaştırıldığında analiz sonucunda tarım için uygun sahaların mevcut kullanımda da tarım arazisi olarak kullanıldığı görülmektedir. Hayvancılık faaliyetlerinin yapıldığı meralar ilçede oldukça sınırlıdır. Analiz sonucunda mera için uygun sahalara bakıldığında bu alanların hali hazırda tarım alanı ve orman alanı olarak kullanıldığı görülmektedir. Analiz sonucunda uygun orman alanlarına baktığımızda Simav-Demirci Dağlarının güney yamaçları ve Asi Tepe ve çevresi uygun alanlar olarak belirlenmiştir. İlçenin en önemli ekonomik faaliyetinin tarım ve hayvancılık oldu düşünüldüğünde tarım alanlarının azlığı bu alanların daha verimli kullanılması gerçeğini doğurmuştur. Yine hayvancılık faaliyetleri için önemli olan mera sahalarının orman olarak kullanılması bir başka olumsuzluk olarak göze çarpmaktadır. İlçede yaşanan bir diğer problem ise orman ve mera için uygun olan sahaların tarıma açılmasıdır. Tarıma açılan bu sahalar zamanla verimsizleşmektedir. İlçede orman ve mera alanlarını tarıma açma faaliyetleri durdurulmalı bunun yerine tarıma uygun alanlarda entansif tarım yöntemleri belirlenerek üretim arttırılmalıdır.