Demokrat Parti döneminde Malatya'da siyasi hayat

Anadolu'nun doğu vilayetlerinden olan Malatya, Doğu ve Güneydoğu ile Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinin bağlantı noktası konumundadır. Tarihi İpekyolu'nun güney hattı üzerinde bulunması, tarihi süreçte kıtalar arası ticaret ve kültürel geçişler ve etkileşimler bakımından önem arz eden bir şehir olmasına katkıda bulunmuş, Malatya'nın tarihi ve kültürel önemini artırmıştır. Bu özelliği ile Malatya, tarihin her döneminde önemini korumuş, Anadolu hâkimiyeti ve hatta evrensel hâkimiyet teorileri bakımından dikkatleri üzerine çekmiştir. Tarihi ve kültürel zenginlikleri, stratejik jeopolitiği, Malatya'nın tarihi süreçte edindiği önemi, Cumhuriyet yıllarına taşımasını da sağlamıştır. Bu araştırmanın konusu ise Türkiye'nin çok partili siyasi hayata geçişi sürecinde Malatya'daki siyasi gelişmeleri ve Cumhuriyet Halk Partisi iktidarının yerini Demokrat Parti iktidarına bırakması süreci olacaktır. Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye'de çok partili sistemin uygulanabilmesi için denemeler yapılmışsa da bu girişimlerde başarı sağlanamamış, çok partili sisteme ancak İkinci Dünya Savaşı'nın hemen sonrasında, Demokrat Parti'nin kuruluşuyla ulaşılabilmiştir. Çok partili sistem ve daha demokratik bir cumhuriyet uygulaması olarak, 1950 yılında Türkiye'nin yönetimini ele alan Demokrat Parti'nin 10 yıllık iktidar dönemi, Malatya örneği üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Türkiye'nin çok partili hayata geçişi sürecinde Malatya'daki siyasi gelişmeler ve faaliyetler, Demokrat Parti'nin Malatya'da örgütlenmesi, siyasi faaliyetleri ve Malatya siyasi hayatını nasıl etkilediği ve şekillendirdiği incelenmiş, çok partili sistemin içinde bulunan partilerin Malatya'daki ilişkileri değerlendirilmiştir. 1946 yılında yapılan (şaibeli ve hileli) olarak değerlendirilen ilk çok partili seçimi CHP kazanmıştır. Türkiye'de iktidarın değişmesi, 1950 yılında gerçekleşebilmiştir. Ülke genelinde yapılan seçimleri kazanan Demokrat Parti iktidarı devralmış ve 1960 askeri darbesine kadar 10 yıl aralıksız ülkeyi idare etmiştir. Doğal olarak Malatya da bu değişimden etkilenmiş olsa da, 1950 seçimlerinde bu ilde seçimi CHP kazanmıştır. Çalışmamızda, 1950 seçimi ve daha sonraki mahalli ve genel seçimler, partilerin ve özellikle DP'nin ildeki siyasi faaliyetleri, partiler arası siyasi ilişkiler, kısaca söylemek gerekirse; DP iktidarı döneminde (1950-1960) Malatya'nın siyasi hayatı araştırılmış ve değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Demokrat Parti, Malatya, Çok Partili Hayat