Denetimli serbestlikten yararlanan kişilerin iş ve meslek ihtiyaçlarının incelenmesi: Yalova ili örneği

İşsizlik toplumsal bir sorun olmakla birlikte dezavantajlı gruplar için daha büyük bir risk faktörü oluşturmaktadır. Söz konusu dezavantajlı gruplar arasında görülen eski hükümlülerin suç işleme motivasyonları arasında ekonomik nedenler olabildiği gibi; istihdam, literatür çalışmalarına bakıldığında suç işleme açısından koruyucu bir faktör olarak görülmektedir. Bu çalışmada denetimli serbestlik altında olan eski hükümlülerin iş ve meslek ihtiyaçlarının belirlenmesi, bireylerin hayatlarındaki iş ve meslek durumlarıyla ilişkili olabilecek farklı değişkenlerle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma basit tesadüfi örneklem yoluyla seçilen 200 yükümlünün verilerinin incelenmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Öncelikle bireylerle yüz yüze yapılan görüşme sonucunda gönüllü olanların konuyla ilişkili ihtiyaçlarını içeren ARDEF yanıtları incelenmiştir. Veriler SPSS programıyla analiz edilmiş, frekans analizi ve çapraz tablo analizi yöntemlerine başvurulmuştur. Katılımcıların 10'u kadın, 190'ı erkekti. Yaş ortalaması 40.03±11.269 idi. 106'sı evli, 52'si bekar, 21'i dul bekar, 21'i boşanmış bekardı. 33'ünün Denetimli Serbestlik sürecini kısmen olumsuz etkileyebilecek bir hastalığı vardı. 60'ında dövme, 7'sinde intihar öyküsü mevcuttu.15'i ilk hüküm giydiğinde 18 yaşın altındaydı. Suç işleme nedeni/motivasyonları incelendiğinde, 5 kişinin cinsel, 67 kişinin alkol ve uyuşturucu, 90 kişinin ise ekonomik sebeplerle suç işlediği görüldü. Katılımcılardan 80 kişinin ilkokul mezunu olduğu, üniversite mezunu kişi sayısının 12 olduğu görüldü. 176 kişi meslek sahibi olduğunu belirtmekte iken, düzenli işe sahip kişi sayısı 72, çalışmadığını belirten kişi sayısı 78 idi. 66 kişi aile desteği ile geçimini sağladığını belirtirken çalıştığı meşru işle geçimini sağladığın belirten kişi sayısı 89 idi. 20 kişi ekonomik durumunu iyi olarak tanımlarken, 146 kişi orta, 30 kişi kötü olarak tanımladı. 6 ay sonra ulaşılan 137 kişi ile yapılan değerlendirmede, denetimli serbestlik süreci içerisinde geçirilen 6 ay içerisinde düzenli çalışan kişi sayısının 47'den 81'e yükseldiği görüldü. Denetimli serbestlik altında olan bireylerin istihdam ihtiyacı öncelikli görülmektedir. Denetimli serbestlik süreci içinde istihdam imkanlarını arttığı, düzenli iş sahibi olanlarda artış görüldüğü tespit edilmiştir. Temel ihtiyaçlar ve cezaevinden tahliye oldukları süredeki yüksek istihdam ihtiyacı göz önünde bulundurulduğunda istihdama yönelik çalışmalara ağırlık verilmesinin önemi ortaya çıkmaktadır. Her ne kadar bireyler meslek sahibi olduklarını ifade etseler de, eğitim seviyesinin düşük olduğu dikkate alındığında, eğitim seviyesini yükseltmeye yönelik yapılacak faaliyetlerin suç önleme anlamında önem arzettiği değerlendirilmektedir.