Deneysel karaciğer fibrozisinde l-karnitin, n-asetilsistein ve genistein'in koruyucu etkileri

Karaciğer fibrozisi, karaciğer doku hasarını takiben ekstraselüler matriksin birikimi ile karakterize, geri dönüşü olabilen bir yara iyileşmesi cevabıdır. Çalışmamızda karbon tetraklorür (CCl4) ile ratlarda karaciğer fibrozisi oluşturarak, L-karnitin, N-asetilsistein ve genisteinin fibrozisten koruyucu etkilerini ve antioksidan özelliklerini araştırmayı amaçladık. Çalışma 10?ar rattan oluşan sekiz grup üzerinde planlandı. Gruplar; kontrol grubu, CCl4, L-karnitin, N-asetilsistein, genistein, CCl4 ve L-karnitin, CCl4 ve Nasetilsistein, CCl4 ve genistein şeklinde düzenlendi. Altı haftalık çalışmanın sonunda dekapitasyonla ötenazi uygulanarak kan ve karaciğer doku örnekleri elde edildi. Kan örneklerinde aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), gammaglutamil transpeptidaz, bilirubinler, tam kan sayımı, tümör nekrozis faktör-? (TNF-?), platelet derived growth faktör-BB (PDGF-BB), interlökin-6 (İL-6), total antioksidan durum (TAD), total oksidan durum, oksidatif stres indeksi çalışmaları yapıldı. Karaciğerde steatoz, inflamasyon, nekroz, fibrozis ve ?-düz kas aktindeğerlendirmeleri yapıldı. Kan tetkiklerinde; ALT ve AST değerleri, CCl4 verilen grupta diğer tüm gruplara göre anlamlı derecede yüksek bulunurken (p<0,05), kontrol grubuyla CCl4?e L-karnitin, N-asetilsistein ve genistein ilaveli gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). CCl4 grubu ile CCl4?e L-karnitin, N-asetilsistein ve genistein ilaveli gruplar arasında TNF-?, PDGF-BB ve İL-6 açısından olumlu şekilde anlamlı fark vardı (p<0,05). CCl4?ün bozduğu oksidan/antioksidan durum dengesine yönelik, Nasetilsistein ve genisteinin olumlu etkileri TAD?ın artışı yoluyla izlendi. Histopatolojik incelemede, özellikle fibrozis ve nekroz açısından N-asetilsistein ve genisteinin önemli etkileri izlendi. L-Karnitin, N-asetilsistein ve genisteinin CCl4 ile ratlarda indüklenen karaciğer fibrozisinde önemli koruyucu etkileri mevcuttur. Bu ajanların potansiyel olarak karaciğer fibrozisinin tedavisinde ve korunmasında kullanımına dair çalışmaların artarak devam etmesine ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Karaciğer fibrozisi, L-Karnitin, N-Asetilsistein, Genistein, Karbon tetraklorür