Deneysel olarak parsiyel hepatektomi yapılmış sıçanlarda whey proteininin karaciğer rejenerasyonu üzerine etkileri

Giriş: Karaciğer rezeksiyon endikasyonları başta maligniteler olmak üzere enfeksiyöz patolojiler, travma ve transplantasyon olup cerrahi sonrası dönemde ortaya çıkabilecek yetmezlik tablosu yüksek mortalite riski taşımaktadır. Bundan dolayı ameliyat sonrası dönemde karaciğerin rejenerasyonunu hızlandırmak, vücudun metabolik yükünü kompanse edebilmek açısından önem arz etmektedir. Amaç: Whey proteini peynir altı suyundan elde edilen bir protein kompleksi olup kas kütlesi ve egzersiz performansını arttırması nedeniyle bilinen popüler bir nutrisyonel destek ürünüdür. Whey proteininin nutrisyonel etkileri yanında medikal olarak kullanım alanları araştırılmaktadır. Biz de bu çalışmamızda Whey proteininin karaciğer rejenerasyonu üzerinde arttırıcı etkileri olup olmadığını incelemeyi amaçladık. Yöntem: Ağırlıkları 200-250 gram olan 32 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçan kullanıldı. Randomize olarak dört gruba ayrılan sıçanlarda Kontrol grubuna laparotomi yapıldı sonrasında standart beslenme verildi. Kontrol-Whey grubuna laparotomi sonrası standart beslenmeye ek olarak 1 gr/kg/gün dozda gastrik gavaj ile whey protein süspansiyonu verildi. Hepatektomi grubuna %70 hepatektomi uygulandı ve sonrasında standart beslenme ile takip edildi. Hepatektomi-Whey grubuna %70 hepatektomi uygulandıktan sonra standart beslenmeye ek olarak 1 gr/kg/gün dozda gastrik gavaj ile Whey protein süspansiyonu verildi. Postoperatif 4. Gün tüm hayvanlar vena cavadan kan alınıp sakrifiye edilerek karaciğerleri rezeke edildi. Kan örneklerinden AST, ALT ve Albumin düzeyleri bakıldı. Hepatektomi gruplarında hepatektomi materyalinden hesaplanan toplam karaciğer ağırlıklarıyla sakrifikasyon sonrası rezeke edilen karaciğer ağırlıkları karşılaştırılarak rejenerasyon yüzdeleri karşılaştırıldı. Histopatolojik olarak da karaciğer doku örneklerinden rejenerasyon düzeyleri incelendi. Bulgu: Gruplar arasında AST ve ALT düzeyi açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.09 ve p=0.3). Kontrol-Whey grubunda, Kontrol grubuna kıyasla Albumin düzeyi istatistiksel olarak anlamlı yüksek düzeyde bulundu (p=0.008). Hepatektomi ve Hepatektomi-Whey grupları arasında Albumin düzeyi açısından anlamlı fark bulunamadı (p=0.99). Hepatektomi-Whey grubunda rejenerasyonun, Hepatektomi grubuna göre istatistiksel olarak daha fazla olduğu sonucuna varıldı (p<0.0001). Histopatolojik incelemede rejenerasyon skorlarının Hepatektomi-Whey grubunda, Hepatektomi grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu sonucuna varıldı (p<0.001). Sonuç: Whey protein kompleksi, deneysel olarak %70 hepatektomi yapılmış sıçanlarda karaciğerin sentez fonksiyonunu ve rejenerasyon düzeyini arttırmıştır. Anahtar Kelimeler: Karaciğer, Rejenerasyon, Hepatektomi, Whey