Deneysel periodontitis oluşturulan sıçanlarda enerji içeceğinin kemik dokusu üzerine etkilerinin değerlendirilmesi

Enerji içecekleri kafein, taurin, sükroz/glukoz, vitaminler ve ginseng, gingko biloba, guarana gibi bazı bitkisel suplemanlardan oluşmakta ve dünya genelinde milyonlarca insan tarafından kullanılmaktadırlar. Bazı çalışmalarda enerji içeceğinin sistemik sağlık üzerine olumsuz etkileri rapor edilmesine rağmen, periodontitisin başlangıcı ve gelişimi üzerindeki etkileri hakkında herhangi bir bilgi yoktur. Bu çalışmanın amacı deneysel periodontitis oluşturulan sıçanlarda düzenli tüketilen enerji içeceğinin kemik doku üzerine etkilerini değerlendirmektir. Otuz iki Wistar Albino sıçan aşağıdaki gruplara ayrılmıştır: 1) Ligatür bağlanmayan ve distile su uygulanan grup (n=8), 2) Ligatür bağlanmayan ve enerji içeceği uygulanan grup (n=8), 3) Ligatür bağlanan ve distile su uygulanan grup (n=8), 4) Ligatür bağlanan ve enerji içeceği uygulanan grup (n=8). Her iki maksiller kadrandaki 2. Molar dişlerin çevresine submarjinal olarak 3.0 ipek sütur yerleştirilmiştir. Çalışma süresi 14 gündür ve bu periodun sonunda sıçanlar sakrifiye edilmiştir. Üst çeneler uzaklaştırılmıştır. Alveolar kemik seviyesindeki dinamik değişimler Mikro Bilgisayarlı Tomografi (Mikro BT), Histometri ve kemik kaybı için İmmünohistokimyasal reseptörler ile değerlendirilmiştir. Ayrıca kan örnekleri sakrifiye edilme işlemi sırasında toplanmış ve serum Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (Vascular Endothelial Growth Factor, VEGF), Temel Fibroblast Büyüme Faktörü (Basic Fibroblast Growth Factor, bFGF), Reseptör Aktivatör Nükleer Kappa B Ligand (Receptor Activator of Nuclear Factor Kappa-B Ligand, RANKL), Osteoprotegerin (OPG)ve RANKL/OPG oranı değerlendirilmiştir. On dördüncü günün sonunda Kemik Mineral Yoğunluğu (Bone Mineral Density, BMD), Kemik Hacim Fraksiyonu (Bone Volume Fraction, BVF), Trabekül Sayısı (Trabecular Number, Tb.N) değerleri ligatürlenen gruplarda ligatürlenmeyen gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azdır (p<0.05), oysaki ligatürlenen gruplarda Alveolar Kemik Kaybı (Alveolar Bone Loss, ABL) ve Trabeküler Seperasyon (Trabecular Separation, Tb.Sp) ligatürlenmeyen gruplardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazladır (p<0.05). Mikro BT değerlendirmeleri distile su grupları ile karşılaştırıldığında, enerji içeceği uygulanan gruplarda farklılıklar vardır fakat istatistiksel olarak anlamlı değildir. İmmünohistokimyasal değerlendirme sonuçlarında ligatürlü gruplarda ligatürlü olmayan gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazla RANKL+ hücreleri ve RANKL/OPG+ hücreleri oranı görülmüştür. Ligatürlenen ve enerji içeceği uygulanan grupta en yüksek RANKL hücresi ve RANKL/OPG+ hücre oranı gözlenmiştir. Ayrıca histolojik olarak hesaplanan alveolar kemik kaybı, enerji içeceği gruplarında distile su gruplarına göre anlamlı düzeyde fazladır, özellikle de ligatürlenen ve enerji içeceği uygulanan grupta alveolar kemik kaybı en fazladır. Gruplar arasında serum VEGF, bFGF, RANKL, OPG ve RANKL/OPG seviyelerinde anlamlı farklılık yoktur (p>0.05). Bu çalışma düzenli enerji içeceği tüketiminin deneysel periodontitisin başlaması ve ilerlemesinde olumsuz etkilerinin olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Alveolar kemik kaybı, Deneysel periodontitis, Enerji İçeceği, Ligatür ile indüklenen periodontitis, X- ışınlı mikrotomografi, Mikro BT, Mikro Bilgisayarlı Tomografi