Deneysel sirkadiyen ritim bozukluğu oluşturulanpostmenopozal sıçanlarda sitikolin desteğinindavranışa etkisi ve immunohistokimyasal incelemesi

Bu çalışmada, deneysel olarak sirkadiyen ritim bozukluğu oluşturulan postmenopozal sıçanlarda sitikolin desteğinin davranışsal ve immünohistokimyasal etkileri incelenmiştir. Sirkadiyen ritim, uyku-uyanıklık döngüsü gibi birçok fizyolojik süreci düzenleyen önemli bir biyolojik süreçtir. Postmenopozal dönemde bu ritmin bozulması, bilişsel gerileme, depresyon ve anksiyete gibi nörolojik bozukluklara yol açabilmektedir. Sitikolin ise beyin hücre zarlarının onarımında ve nöroprotektif etkilerinde önemli bir rol oynayan bir bileşiktir. Çalışmamızda, 24 adet Sprague Dawley dişi sıçan kullanılmış ve bu sıçanlar 3 gruba ayrılmıştır: kontrol grubu, sirkadiyen ritim bozukluğu oluşturulan grup ve sirkadiyen ritim bozukluğu oluşturulup sitikolin desteği verilen grup. Bu çalışmada p değeri <0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Davranış testleri sonucunda, sitikolin verilen grupta depresyon ve anksiyete gibi davranışsal bozuklukların azaldığı, bellek ve öğrenme performansının ise arttığı gözlemlenmiştir. İmmünohistokimyasal olarak ise sitikolin desteğinin beyin türevli nörotrofik faktör (BDNF) ve asetilkolin ekspresyonunu artırdığı saptandı. BDNF, sinir hücrelerinin korunmasında ve yenilenmesinde kritik bir role sahiptir ve sitikolin takviyesi yapılan grupta bu artış, sinir hücrelerinin daha iyi korunduğunu göstermektedir. Ayrıca asetilkolin düzeylerindeki artış, bilişsel fonksiyonların iyileşmesinde etkili olmuştur. Çalışmanın genel sonuçları, sitikolinin sirkadiyen ritim bozukluğuna bağlı nörolojik bozuklukların tedavisinde potansiyel bir ajan olabileceğini göstermektedir. Bu sonuçlar, sitikolinin postmenopozal dönemde meydana gelen bilişsel ve davranışsal bozuklukların tedavisinde kullanılma potansiyelini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Sirkadiyen ritim, sitikolin, postmenopoz, nöroprotektif