Organizational resilience in maritime business: Complex adaptive systems approach

20. yüzyılın ikinci yarısı, özellikle 1980'lerden sonra, iş dünyası teknolojik gelişmeler, değişen müşteri beklentileri, ticaret engellerinin kaldırılması ve bu kalıplar arasındaki pek çok siyasi, sosyal ve ekonomik dönüşüm ve etkileşim gibi önemli gelişmelerle karşı karşıya kalmıştır. Küresel iş ortamında ve uluslararası ticaretteki bu tür gelişmeler denizcilik işletmelerini de şekillendirmektedir. Bu değişim ve gelişmelerle başa çıkmanın önemli anlayışlarından bir tanesi de örgütsel dayanıklılığın sağlanması ve sürdürülmesidir. Dayanıklılık yeteneklerini belirlemek ve geliştirmek için farklı kültürel ve endüstriyel dinamikler önemli olsa da; bağlama bağlı yaklaşım, örgütsel alanda çeşitlilik yaratsa da örgütsel dayanıklılık faktörlerinin / kolaylaştırıcılarının/ özelliklerinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi konusunda fikir birliği eksikliğine neden olur. Bu boşluğu doldurmak ve küresel gelişmeleri ve denizcilik işletmelerinin kendine özgü durumlarını anlamak için, bu tez, Kompleks Adaptif Sistemler (CAS) Yaklaşımını teorik bir mercek olarak sunmaktadır. Kuruluşları yönetmenin geleneksel yolları, tüm bu etkileşim ve değişim döngüsünün gereksinimlerini karşılayamamaktadır çünkü denizcilik işletmeleri, son derece değişken iş ortamlarında dinamik pazarlarda şiddetli rekabet içinde iş yapmaktadır. Denizcilik işletmelerini sadece bir sistem olarak değil, aynı zamanda karmaşık uyum sistemi olarak yönetmek, kuruluşların birçok sorununu kolayca ele almasına ve dayanıklı denizcilik örgütlerinin geliştirilmesine olanak tanıyacaktır. Bu tez, Kompleks Adaptif Sistemlerinin (CAS) yeterli tasarım özelliklerini tanımlanıp örgütsel özelliklere dahil edilebilirse, denizcilik işletmeleri kuruluşlarının Kompleks Adaptif Sistemler (CAS) Yaklaşımı aracılığıyla nasıl dayanıklı örgütler geliştirebileceklerini göstermek için bir örgütsel çerçeve önermeyi amaçlamaktadır. Dökme yük gemilerinin küresel deniz taşımacılığında ve Türk filosunda orantılı önemi nedeniyle, tezin kapsamı ve örneklemi Dökme Yük Gemi İşletmeleri olarak seçilmiştir. Söz konusu amaca ulaşmak için, Kompleks Adaptif Sistemlerinin (CAS) sağlayıcılarını / kolaylaştırıcılarını / özelliklerini belirlemek adına sistematik literatür taraması yapılmıştır. Kompleks Adaptif Sistemlerinin en çok kullanılan özelliklerini ortaya çıkardıktan sonra, bu özelliklerin hangilerinin denizcilik işletmelerinde örgütsel dayanıklılığın geliştirilmesine yardımcı olabileceğini değerlendirmek için Denizcilik Uzmanlarının görüşleri iki aşamalı Delphi araştırmasıyla toplanmıştır. Tezin son aşaması olarak Yorumlayıcı Yapısal Modelleme yöntemi ile denizcilik işletmelerinde örgütsel dayanıklılığı geliştirirken diğer özellikleri tetikleyen en etkili özellikleri analiz etmek ve değerlendirmek için denizcilik uzmanlarının görüşlerine yeniden başvurulmuştur. Çalışmanın sonuçları, Kompleks Adaptif Sistemlerin (CAS) denizcilik işletmelerinde örgütsel dayanıklılığı geliştirmek için uygun bir mercek olduğunu göstermektedir. Örgütleri tasarlarken uygun Kompleks Adaptif Sistemler (CAS) özelliklerini kullanmak, dayanıklı denizcilik işletmelerinin oluşmasını sağlayacaktır. Tespit edilen 15 Kompleks Adaptif Sistemler (CAS) özellikleri arasından örgütsel dayanıklılığı sağlarken diğer özellikleri tetikleyen ve etki eden en etkili özellikler olarak Çeşitlilik Özelliği, Ortaya Çıkış Özelliği, Birlikte Evrilme Özelliği, Karşılıklı Etkileşim Özelliği, Doğrusal Olmama Özelliği, Dinamizm Özelliği ve Tahmin Edilemezlik Özelliği ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Dayanıklılık, Kompleks Adaptif Sistemler (CAS), Denizcilik İşletmeleri, Dökme Denizcilik, Yorumlayıcı Yapısal Modelleme