Deniz ortaminin beton binalar üzerindeki etkisi: Libya Al-Zawiya Mühendislik Fakültesi örneği

Bu çalışmanın amacı, Libya'daki Al-Zaviye Mühendislik Fakültesi'nin donatılı betonarme yapılarında, özellikle en fazla hasara uğramış olan idari binada gözlemlenen fiziksel ve kimyasal hasarların başlıca karbonatlaşma kaynaklı donatı korozyonunun nedenlerini ve etkilerini belirlemektir. Bölgesel iklim ve çevresel koşulların etkilerini de gözönünde tutularak, denizel çevreye maruz kalan betonarme yapılarda karbonatlaşma süreci ve donatı korozyonu değerlendirilmiştir. Deneysel çalışmalarda karbonatlaşma derinlikleri fenolftalein indikatör yöntemi ile belirlenmiş olup, betonun farklı bağıl nem, sıcaklık ve CO₂ konsantrasyonları altındaki dayanıklılığı incelenmiştir. Deneysel sonuçlar, karbonatlaşma derinliği ile beton basınç dayanımı arasında ters orantılı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bazı kolonlarda karbonatlaşma derinliği 75 mm'ye kadar ulaşmıştır. Bu durum, pasif koruyucu tabakanın kaybolduğunu ve donatı korozyonu riskinin oluştuğunu işaret etmektedir. Klorür iyonu geçirimliliği, sınır değerlere yakın bulunmuştur. Yerinde yapılan geri tepme çekici ve ultrasonik darbe hızı testleri, beton dayanımının heterojen ve genellikle düşük olduğunu göstermiştir. Yapısal analizler, ETABS 2018 yazılımı ile gerçekleştirilmiş olup, döşemelerin taşıma kapasitelerinin yeterli olduğu, ancak B17 kodlu kiriş ve C22 kodlu kolon gibi bazı elemanların moment ve kesme dayanımlarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, mevcut yapı stokunda yaygın bir dayanım yetersizliği bulunmamakla birlikte, yerel zayıf halkaların yapının genel performansını olumsuz etkileyebileceği belirlenmiştir. Bu bağlamda, yetersiz elemanlar (B17 ve C22) için betonarme mantolama öngörülmektedir.