Denizli il merkezinde aile sağlığı merkezine başvuran evli kadınların aile planlaması hakkında bilgi, tutum ve davranışları

Aile planlaması (AP); kişilerin bakabilecekleri sayıda ve istedikleri zamanda çocuk sahibi olmalarına, istenmeyen gebeliklerden kaçınmalarına yardımcı olur. Bu araştırma ile Denizli il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran evli kadınların AP hakkında bilgi düzeylerinin saptanması, tutum ve davranışlarının belirlenerek sosyodemografik verilerle karşılaştırılması ve etki eden faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmamıza Denizli ilinde beş aile sağlığı merkezine 01.11.2022-30.12.2022 tarihleri arasında başvuran 199 katılımcı dâhil edilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler; literatür taraması sonucunda oluşturulan anket soruları, kontraseptif bilgi değerlendirme ölçeği (KBDÖ) ve aile planlaması tutum ölçeği (APTÖ) kullanılarak katılımcılara yüz yüze görüşme ile uygulanarak elde edilmiştir. Elde edilen verilerin istatiksel analizi SPSS 25.0 paket programı ile yapılmıştır. Çalışmamıza katılanların %56,3'ünün modern AP yöntemi kullandıkları bulunmuştur. Katılımcıların KBDÖ puan ortalaması 9,61 ± 4,81 bulunmuştur. Kontraseptif bilgi düzeyinin meslek, eş meslek, eğitim, eş eğitim, gelir düzeyi, AP hakkında bilgi sahibi olma, AP yöntem kullanma gibi faktörlerden etkilendiği; yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı ve kullanılan AP yönteminin fark yaratmadığı bulunmuştur. Katılımcıların APTÖ puan ortalamaları 151,28 ± 16,78 bulunmuştur. Aile planlamasına karşı tutumun meslek, eğitim düzeyi, eş meslek ve eğitimi, AP hakkında bilgi sahibi olma ve ilk gebelik yaşı gibi değişkenlerden etkilendiği görülmüştür. Kontraseptif bilgi düzeyleri ile AP tutumu arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, AP hakkındaki tutumun olumlu olduğu görülse de bilgi düzeyleri ve modern yöntem kullanımının orta düzeyde olduğu görülmüştür. AP'ye yönelik bilgi eksikliğinin giderilmesi ve olumlu tutumların davranışa dönüştürülmesi için eğitim ve kişiye özel danışmanlık hizmetlerinin etkili olarak verilmesi, kadın erkek herkesi kapsayacak şekilde yaygınlaştırılması ve sürekliliğinin sağlanması gerekmektedir.