Ders dışı STEM etkinlikleri sürecinde dezavantajlı öğrencilerin iletişim ve iş birliği becerileri ile STEM kimlik gelişimlerinin incelenmesi

Günümüz eğitiminde ülkelerin küresel düzeyde rekabet edebilmesi açısından öğrencinin düşünen, sorgulayan, araştıran ve çözüm üreten bir rolü vardır. Çağın getirdiği bu ihtiyaçlara uygun yeni bir yaklaşım olarak STEM temelli öğrenme ortaya çıkmıştır. Dört disiplini bütünleşik olarak içinde barındıran STEM eğitimi, bireylerin 21. Yüzyıl becerilerini arttırmayı ve STEM disiplin alanlarına ilişkin kariyer ilgilerinin oluşmasını hedeflemektedir. Eğitimin fırsat eşitliği ilkesi düşünüldüğünde STEM temelli öğretimin de toplumun her kesimi için ulaşılabilir durumda olması bir gerekliliktir. Bu çalışmada ders dışı STEM etkinlikleri sürecinde dezavantajlı öğrencilerin iş birliği ve iletişim becerileri ile STEM kimliklerinin nasıl geliştiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını 2023-2024 eğitim öğretim yılında Manisa ili Turgutlu ilçesinde bir ilkokulda 4.sınıfta öğrenim gören dezavantaja sahip 10 öğrenci ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenen bu çalışmada hem nitel hem nicel veriler toplanmıştır. Nitel verileri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu ve alan notları kullanılmıştır. İş birliği ve iletişim becerilerini değerlendirmek amacıyla nicel veri toplama aracı olarak'21.Yüzyıl Öğrenme ve Yenilenme Becerileri Ölçeği'; STEM kimlik gelişimlerini incelemeye yardımcı olmak amacıyla 'STEM Mesleklerine Yönelik İlgi Ölçeği' kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik ve non-parametrik testler; nitel verilerin analizinde ise tematik analizi yöntemi kullanılmıştır. Mühendislik Tasarım Süreci temele alınarak uygulanan STEM etkinliklerinin uygulama süreci 6 hafta sürmüştür. Araştırmanın hem nicel hem nitel verilerinin analizi sonucu dezavantaja sahip öğrencilerin ders dışı STEM etkinlikleri ile iş birliği ve iletişim becerilerinin arttığını göstermiştir. Öğrencilerin STEM kimlik gelişimleri ise öğrencinin STEM'e olan ilgisi, etkinliklerde mühendislik tasarım süreci basamaklarını ne kadar kullandığı, akranları, öğretmeni ve araştırmacı tarafından STEM kişisi olarak tanınıp tanınmaması ve kişinin kendini STEM kişisi olarak tanımlaması çerçevelerinde ortaya çıkan STEM kimliği gelişmiş, STEM kimliği orta düzeyde gelişmiş ve STEM kimliği sınırlı gelişmiş olarak üç kategori halinde incelenmiştir.