Derviş 'Alî Yazıcıoğlu'nun "Mantıku't-tayr" adlı eseri (Giriş-inceleme-metin-dizin)

Mantıku't-tayr, 12. yüzyılın sonlarında İranlı şair Ferîdüddin Attâr tarafından mesnevi nazım şekliyle yazılmış tasavvufi eserin adıdır. İran edebiyatında çok önemli olan bu eser, hem yazıldığı dönemde hem de sonraki dönemlerde İslam dünyasında ve Türk edebiyatında çok etkili olmuştur. Türk edebiyatında Mantıku't-tayr'ın hem manzum çevirileri yapılmış hem de etkisi altında eserler kaleme alınmıştır. Bu çalışmaya konu olan Mantıku't-tayr ise Attâr'ın eserinin Türkçeye yapılan manzum bir çevirisi değildir. Derviş 'Alî, Attâr gibi vahdet-i vücûd inancını anlatarak tasavvufi bir eser kaleme almıştır. Fakat Derviş 'Alî eserinde konuyu işleyiş, ele alış, metin kurgusu ve şekil bakımından Attâr'dan farklı bir yol izlemiştir. 178 varaktan oluşan ve tamamı manzum olan eserde yazım tarihi ile ilgili bir bilgi bulunmamaktadır. Metinden elde edilen bilgiler, eserin yazım tarihi olarak 17. yüzyılın sonlarını göstermektedir. Osmanlı döneminde Eski Anadolu Türkçesi özelliklerinin ağırlıklı olduğu bir dille yazılan eser bu açıdan da önem arz etmektedir. Bu çalışmada Millî Kütüphane'de Yz. A 4301 yer numarasıyla kayıtlı, Derviş 'Alî (Yazıcıoğlu) adında bir müellif tarafından kaleme alınan Mantıku't-tayr adlı eserin yazı çevrimi, dil incelemesi ve gramatikal dizini hazırlanmıştır.