Nohut (Cicer spp) genotiplerinin Fusarıum solgunluğu etmeni Fusarium oxysporum f.sp. ciceris'e karşı reaksiyonlarının belirlenmesi

Nohut, Güney ve Batı Asya ile Akdeniz Havzası'na yüksek kaliteli protein sağlar. Fusarium oxysporum f.sp. ciceris'in neden olduğu Fusarium solgunluğu hastalığı bu alanlarda nohutun temel verim sınırlayıcı faktörlerinden biridir. F. oxysporum f.sp. ciceris'in en etkili kontrol yöntemi dayanıklı çeşitler yetiştirmektir ve bu çalışmalar, nedensel etkenin etkili popülasyon karakterizasyonunu gerektirir. Tez çalışmasında, Türkiye'de nohut yetiştiriciliği alanlarında F. oxysporum f. sp. ciceris ırklarını araştırmak, yabani (C. reticulatum) ve kültür (C. arietinum) genotiplerde ırk 0 ve 2'ye dirençli/toleranslı genotiplerin belirlenmesi amacıyla araştırmalar yapılmıştır. Bu amaçla, C-104, JG-62, JG-74, GPS-1, BG-212, WR-315, L-550, GHAFFA, K-850, ANNIGERY, ILC482 ve BG-215 genotipleri kullanılarak ırk tanımlamaları gerçekleştirilmiştir. Patojen izolatları arasında hastalık semptomlarında farklılıklar gözlenmiştir. Çalışmada kullanılan izolatlar arasında en düşük virülens seviyesi FDK6 (ırk 0) ile bulunmuş ve en yüksek virülens seviyesi FAKM 25 (ırk 2) ile saptanmıştır. BG-215 genotipinin tüm izolatlarda en yüksek direnç seviyesine sahip olduğu bulunurken, C-104 en duyarlı genotip olarak belirlenmiştir. C. reticulatum ve C. arietinum testlemelerinde, genotipler arasında F. oxysporum f. sp. ciceris'in 0 ve 2 nolu ırklarına karşı dayanıklı genetik kaynaklar belirlenmiştir. Elde edilen verilerin F. oxysporum f.sp. ciceris'e karşı nohutta yürütülen ıslah çalışmalarını destekleyebileceği düşünülmektedir.