Matricaria recutita L. ve Cynara scolymus L. ekstrelerinde işaretleyici bileşenlerin analizi için kalitatif ve kantitatif yüksek performanslı ince-tabaka kromatografi yöntemleri geliştirilmesi ve validasyonu

İTK yöntemleri, Avrupa Farmakopesi gibi farmakopelerde bitki materyallerindeki işaretleyici bileşenlerin kalitatif analizi için uzun yıllardır kullanılmaktadır. Son zamandaki gelişmeler, aynı anda hem kalitatif hem de kantitatif analiz sağlayan YPİTK yöntemlerinin kullanımını olanak sağlamıştır. Ancak, Avrupa Farmakopesi' nde henüz bir YPİTK yöntemi belirtilmemiştir. Dolayısıyla, bu çalışmada Matricaria recutita L. ve Cynara scolymus L. (Asteraceae) ekstrelerindeki işaretleyici bileşenlerin kalitatif ve kantitatif analizi için YPİTK yöntemleri geliştirilmiş ve valide edilmiştir. M. recutita çiçek ekstresindeki apigenin 7-O-glukozit diğer bileşenlerden, silika jel 60 NH2 F254s YPİTK plaka üzerinde yürütülen etil asetat-formik asit-asetik asit-su (30:1.5:1.5:3, v/v/v/v) solvan sistemiyle ayrıldı. Geliştirilen yöntem daha sonra valide edilerek, M. recutita, M. recutita-benzeri çiçekler ve bir çok ticari M. recutita ürünlerin ekstrelerinde apigenin 7-O-glukozitin hem kalitatif hem de kantitatif analizlerinde uygulandı. C. scolymus yaprak ekstresine göre, klorojenik asit ve luteolin 7-O-glukozit silika jel 60 F254 YPİTK plaka üzerinde yürütülen etil asetat-formik asit-asetik asit-su (35:2:2:5, v/v/v/v) solvan sistemiyle ayrıldı. Ayrıca, C. scolymus yaprak ekstresi için DPPH˙ radikaliyle YPİTK-biyootografi deneyi gerçekleştirildi ve sonucunda klorojenik asit ve sinarinin C. scolymus' un yaprak ekstresinin antioksidan etkisine önemli katkı sağladığı ortaya kondu. Ancak, kromatografi sırasında fenolik bileşenlerin plak üzerinde bozunmasından dolayı klorojenik asit ve sinarinin madde miktarı alternatif bir teknik olan YPSK ile hesaplandı. Sonuçta, hem YPİTK hem de YPSK yöntemleri C. scolymus yaprak, brakte, reseptakulum, sap ve piyasada satılan C. scolymus gıda takviyelerinin ekstrelerini analiz etmede kullanıldı.