Devlet ve özel ilkokul öğrencilerinin demokratik tutumlarının karşılaştırılması

Eğitimde ve demokrasi ilişkisi uzun zamandır süregelen bir tartışma konusudur. Eğitimin demokrasiyi beslemesi, demokrasinin de eğitimden beslenmesi gerektiği düşünüldüğünde değişen düzenler ile birlikte her seferinde girdi ve çıktıların yeniden incelenmesi gerekir. Bu bağlamda ülkemiz devlet ve özel okullarında öğretim programları aracılığıyla kazandırılmak istenen "Demokratik birey olmak" ile ilgili hedefler vardır. Bu çalışmada özel ve devlet okullarında kazandırılmak istenen bu kazanımlar arasında bir fark olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Demokratik Tutum Ölçeği" ile "Ebeveyn Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ön uygulama 2017-2018 Öğrenim yılında devlet okullarında öğrenim görmekte olan 536 2,3. ve 4.Sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. DTÖ madde havuzu oluşturulurken ilkokul ve ortaokullarda uygulanmış tutum ölçeklerden yararlanılarak 40 maddelik bir maddelik havuz oluşturulmuştur. Oluşturulan madde havuzu 1 ölçme değerlendirme, 3 sınıf öğretmenliği, 2 eğitim programları bölümünde çalışan akademisyen tarafından incelenmiş ve ölçekteki 12 madde öğrencilerin yaşlarına uygun bulunmadığı için çıkarılmıştır. 28 madde olarak yapılan ön uygulama analizler sonrasında 21 madde olarak nihai halini almıştır. Geliştirme sürecinin sonunda ölçek birlikte yaşama, adalet-eşitlik, kurallar, haklar alt faktörlerinden oluşmuştur. Cronbach Alpha değeri 0,77 olarak hesaplanmıştır. Analizler için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Demokratik Tutum Ölçeği 848 özel (406) ve devlet (442) ilkokulu öğrencisine uygulanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Uygulama sonucunda özel okul öğrencilerinin demokratik tutum düzeylerinin ortalaması devlet ilkokulu öğrencilerinin demokratik tutum düzeylerinin ortalamasına göre anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur. 185 Ebeveyne ulaştırılarak uygulanan EBF (Ebeveyn Bilgi Formu) sonuçları incelendiğinde öğrencilerin demokratik tutum düzey puanları cinsiyetlerine, ailelerinin gelir düzeyine, anne eğitim düzeyine, baba eğitim düzeyine, ailedeki çocuk sayısına, ebeveynlerin medeni durumuna göre değerlendirilmiş ve anlamlı bir fark bulunamamıştır. Okulların sınıf seviyeleri göz önüne alınarak yapılan karşılaştırmada 3.sınıfların 2 ve 4. sınıflara göre, 2.sınıfların da 4. sınıflara göre demokratik tutumları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Elde edilen bulgular sonucunda öğrencilerin demokratik tutum düzeyleri ile sosyo ekonomik durumları arasındaki ilişkiyi tespit etmek adına geniş bir örneklem seçilerek derinlemesine araştırmalar yapılması, öğrencilerin demokratik tutum düzeyleri ile sosyo ekonomik durumları arasındaki ilişkiyi tespit etmek adına geniş bir örneklem seçilerek araştırmalar yapılmasının ileride özel ve devlet okullarının yapılandırılması ile ilgili yapılacak çalışmalarda katkı sunacağı düşünülmektedir. Ayrıca, 4. sınıf öğrencilerinin demokratik tutum düzeylerine etki eden sebeplerin derinlemesine araştırılmasının önemli olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.