Diaspora bağlamında Yahudi kimliği ve siyaseti

Yahudi tarihi, esasında göç ve diaspora tarihidir. Bu hareketlilik kimi zaman etken kimi zaman edilgen eylemlerin neticesinde vuku bulur. Yahudilerin diaspora süreci MS 70 yılında İkinci Tapınak'ın yıkılmasıyla başlar. Yahudiler, bu tarihten itibaren dünyanın farklı coğrafyalarında diaspora statüsünde yaşamaya başlarlar. Diaspora Yahudileri, kimliklerini inşa ederken ve siyaset geliştirirken büyük oranda kutsal metinlerden faydalanırlar. Tanah başta olmak üzere kutsal metinler, hayatlarının merkezinde yer alır. Bu sebeple Yahudi teolojisi, diasporayı günah ve suç bağlamında ele alır. Yahudilerin diasporada bulunmalarını Rabbin emirlerine uymamanın neticesi olarak yorumlar. Diasporadan vadedilmiş topraklara dönüşü de günahlarından arınmış bir toplumun affedilmesi olarak tavzih eder. Yahudiler, diaspora tarihi boyunca farklı tecrübelere şahitlik ederler. Roma'da aşağılanırlar. İslam coğrafyasında büyük oranda rahat bir nefes alırlar. Orta Çağ'da Hristiyan Avrupa'da Mesih'in katilleri olarak da anılırlar ateist olarak da. Ancak eğitimleri, yetenekleri, finans sektöründeki hâkimiyetleri ve tecrübeleriyle yaşadıkları toplumun vazgeçilmezi olurlar. Diaspora boyunca Torah'a seyyar vatan misyonu yüklerler. Varlıklarını hareketliliklerine borçlu olurlar. Asimilasyon ile antisemitizm arasında var olmaya çalışırlar. Halaska ile geleneklerini sigaya çekerler. Yahudiler, Mesih beklentileri gerçekleşmeyince Siyonizm şemsiyesi altında örgütlenirler. İki bin yıllık devlet hayaline Siyonistlerin örgütlü politikalarıyla kavuşurlar. Siyonistler, topraksız bir halkı toprak sahibi kılarken Filistinlileri topraklarından ederler. Filistin diasporasının doğuşunun öznesi olurlar. İsrail'in kuruluşuyla birlikte çoğulcu ve demokratik bir yapı yerine dini ve mitolojik ögelerle bezenmiş seküler ve milliyetçi bir Yahudi kimliği inşa etmeye çalışırlar. Bu çalışmada diaspora bağlamında Yahudi kimliği ve siyaseti genel hatlarıyla irdelenecek, bu bağlamda birden fazla hipotez test edilecektir. Bu doğrultuda tarihsel ve betimsel araştırma yöntemi ile belgeye dayalı analiz uygulamasından yararlanılarak sonuca ulaşılmaya çalışılacaktır.