Home country parliamentary representation of diasporas: The case of Turkey

Türkiye'nin Avrupa'daki diasporası, işçi göçünün başladığı 1960'lardan günümüze dek Türk siyaseti için her zaman önemli bir konuma sahip olmuştur. Ana temsil organı olan TBMM de gerek diaspora politikalarının şekillenmesinde gerekse de kimlerin "diaspora" olduğunun belirlenmesinde başından beri önemli bir işlev üstlenmiş, milletvekilleri ve siyasi parti grupları çeşitli yasama mekanizmaları aracılığıyla diaspora sorunlarını sistematik bir şekilde Meclis gündemine taşımışlardır. Bu bağlamda, bu tez; anavatan parlamentolarının diaspora siyasetinde sıklıkla göz ardı edilen rolüne odaklanarak Türkiye'nin Avrupa'daki diasporasının TBMM'deki farklı siyasi partiler tarafından tarihsel olarak nasıl temsil edildiğini ve bu temsil biçimlerinin zaman içerisinde nasıl geliştiğini incelemektedir. Diaspora alanında gerçekleşen bu dönüşümü anlayabilmek için çalışmada 1961-2020 arasındaki yasama ve denetim süreçlerine ilişkin farklı materyaller — genel kurul ve komisyon konuşmaları, kanun teklifleri, yazılı ve sözlü sorular — incelenmiş, başlangıçtan günümüze "Türk diasporası" imgesinin siyasetçiler tarafından nasıl şekillendirildiği sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmanın ana bulguları, diaspora siyaseti tarihinin süreklilikler ve kopuşlardan oluştuğuna işaret etmektedir: Türkiye'deki siyasetçilerin diaspora üyelerini (siyaseten) zararlı ve radikal görülen unsurlardan koruma güdüsü bir devamlılık arz ederken; ilk dönemlerde hâkim olan, diasporanın sorunlarına çözüm getirme odaklı anlayışın zamanla sorunların ve çözümlerin iktidar partisi siyasetçilerinin iç siyasetteki ideolojik önceliklerine göre belirlendiği bir yaklaşıma dönüşmesi ise diaspora temsili tarihindeki ana kopuşu oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışma, Türkiye örneği üzerinden diaspora ve siyasi temsil literatürleriyle disiplinler arası bir diyalog kurmayı amaçlamaktadır.