Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi intörn doktorların serviks kanseri, taraması ve HPV aşısı hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Serviks kanseri, dünya genelinde tüm yaş gruplarındaki kadınlar arasında en sık tanı alan dördüncü kanser olup, gelişmiş tarama yöntemleri ve HPV aşısı ile önlenebilir niteliktedir. HPV enfeksiyonu, serviks kanserinin en önemli etkeni olarak öne çıkmakta, bu nedenle sağlık çalışanlarının HPV ve serviks kanseri konusundaki bilgi ve tutum düzeyleri, toplum sağlığı açısından kritik önem taşımaktadır. Çalışmamız, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim gören intörn doktorların serviks kanseri, tarama programları ve HPV aşısına ilişkin bilgi düzeyleri ile tutum ve davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Materyal ve Metot: Çalışmamız, 2024 yılı Mayıs-Ağustos ayları arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde intörnlük eğitimi alan 252 öğrenciyle yürütülmüştür. Veriler, çevrim içi form ve HPV Bilgi Ölçeği (HPVBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Analizler için SPSS 27.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda katılan 252 intörn hekimin yaş ortalaması 24,38 ± 1,29 olup, katılımcıların %58,3'ü erkekti. HPVBÖ toplam puan ortalaması 23,46±6,66 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların %87,7'si HPV hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtmiş, %94'ü HPV aşısını çevresine önereceğini ifade etmiş ve %7,5'i aşıyı yaptırdığını bildirmiştir. Kadın katılımcıların Pap-smear testi yaptırma oranı ise %4,8'de kalmıştır. Sosyal güvencesi olan bireylerin hem toplam bilgi puanları hem de tüm alt boyut puanları anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001). Benzer şekilde, aylık aile geliri 40.000 TL ve üzeri olanların bilgi düzeyi daha düşük gelir grubundakilere göre anlamlı şekilde yüksektir (p<0,001). Evde yaşayanların bilgi düzeyleri yurtta kalanlara kıyasla daha yüksektir (p<0,001). HPV ve serviks kanseri konularında tıp eğitimini yeterli bulan katılımcıların da hem toplam hem alt boyut puanları anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). HPV aşısı hakkında bilgi sahibi olduğunu belirten bireylerin puanları da bilgi sahibi olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,001). Cinsiyet açısından yapılan analizde, yalnızca mevcut aşılama programına yönelik bilgi alt boyutunda kadınların erkeklere göre daha yüksek puan aldığı görülmüştür (p=0,049). Yaşa göre yapılan değerlendirmede ise 24 yaş altı ve üzerindeki gruplar arasında bilgi düzeyi açısından anlamlı fark saptanmamıştır. HPVBÖ'nün iç tutarlılık katsayısı (Cronbach's Alpha) ise 0,944 olarak bulunmuştur. Sonuç: İntörn hekimlerin HPV ve serviks kanseri konusundaki bilgi düzeyleri yüksek olmasına rağmen, HPV aşısı yaptırma oranlarının düşük kalması dikkat çekicidir. Bu nedenle, aşının ulusal bağışıklama programına dahil edilmesi ve tıp fakültelerinde uygulamalı içeriklerle desteklenen yapılandırılmış eğitim programlarının hayata geçirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Serviks Kanseri, HPV Enfeksiyonu, HPV Aşıları, HPV Bilgi Ölçeği, İntörn Öğrenciler