Diffüz aksonal hasarlanmaların kontrastsız bilgisayarlı tomografi incelemelerinde histogram analizi yöntemi kullanılarak saptanmasının araştırılması

Diffüz aksonal hasarlanma (DAH), beyaz cevher yollarında aksonlarda gerilmelere yol açan akselerasyon- deselerasyon ve rotasyonel kuvvetlerle meydana gelen bir beyin hasarıdır ve travmatik beyin hasarının ciddi bir şeklidir. Özellikle bilgisayarlı tomografide bulgular belirsiz olabileceğinden tek bir görüntüleme yapmak ile tanı konması potansiyel olarak zordur, ancak ciddi nörolojik bozukluğa neden olma potansiyeline sahiptir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı travma hastalarında diffüz aksonal hasarlanmaların bilgisayarlı tomografi (BT) incelemelerinde histogram analizi yöntemi kullanılarak saptanabilirliğini araştırmaktır. Bu çalışma retrospektif olarak planlandı ve Fırat Üniversitesi Hastanesi veri tabanı kullanılarak kranial manyetik rezonans görüntülemede (MRG) DAH saptanan ancak ilk kraniyal BT'sinde DAH saptanamayan 30 olgu değerlendirildi. 283'ü DAH örneklem grubu ve 168'i kontrol örneklem grubu olmak üzere toplam 451 örneklem ile çalışıldı. DAH örneklem grubunun 246'sı (%86,9) hemorajik ve 37'si (%13,1) hemorajik olmayandı. Aksiyel MRG görüntülerindeki DAH olarak tanımlanan lezyon alanlarının aksiyel BT görüntülerindeki karşılığı ROI (Regıon of interest) olarak işaretlendi ve bu konu için özel yazılmış bir MATLAB© programı ile işlenerek histogram analizi bulguları elde edildi. Çalışmamızda kontrastsız BT görüntülerinden elde edilen histogram analizi bulguları, DAH örneklem grubu ve kontrol örneklem grubu arasında önemli farklılıklar göstermiştir. Yapılan bir diğer histogram analizi ise tüm örneklem grubunun hemorajik ve hemorajik olmayan olarak gruplandırılması ile oluşturuldu. İki örneklem grubu arasındaki histogram parametrelerinde de anlamlı farklılıklar elde edildi. Sonuç olarak bu hasta grubuna yönelik yapılan ilk histogram analizi olan bu çalışmada kontrastsız beyin BT görüntülerinden elde edilen DAH histogram analizi bulguları, travma hastalarında DAH'ın radyolojik ayrımı mümkün olmadığında ek görüntüleme veya radyasyona ihtiyaç duymadan saptanabilirliği ortaya koymaktadır. Histogram analizinin diffüz aksonal hasarlanmanın saptanması ve bununla birlikte tedavisi ve prognozu üzerine fayda sağlayacağı kanaatine varıldı. Anahtar kelimeler: Diffüz Aksonal Hasarlanma; Histogram analizi; Bilgisayarlı Tomografi; Beyin travması