Dijital bölünme ve yeni medya okuryazarlığının kır ve kent kökenlilik bağlamında incelenmesi

Bilgi iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve yaygınlaşması ile medya ortamı yeni özellikler kazanmış ve yeni medya kavramı ortaya çıkmıştır. Hayatımızın bir parçası haline gelen yeni medya, sağladığı olanaklar ve taşıdığı risklerle pek çok araştırmanın konusu haline gelmiştir. Özellikle çocukların erken yaşlardan itibaren ve daha uzun sürelerle yeni medyayı kullanmaya başlaması yeni medya okuryazarlığının önemini ve gerekliliğini arttırmaktadır. Yeni iletişim teknolojilerinin birey ve toplumların ekonomik, sosyal ve kültürel alanda gelişimlerinde büyük bir öneme sahip olması da bu teknolojilerin erişim ve kullanımındaki eşitsizlikleri tanımlayan dijital bölünme olgusunu gündeme getirmiştir. Bu çalışmada dijital bölünme olgusu ile yeni medya okuryazarlığının kır ve kent kökenlilik bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında İstanbul'un merkez ilçelerinden bir okulda ve görece çevre ilçelerine bağlı kırsal bölge özelliği gösteren mahallelerden 3 okulda eğitim gören 9.sınıf öğrencileriyle görüşülmüştür. Öğrencilerin yeni medyaya erişim düzeyleri; yeni medyayı kullanım amaçları ve kullanım becerilerine dair öz yeterlilikleri; yeni medyada karşılaştıkları mesajları ve yeni medya ortamını anlama, analiz ve değerlendirme becerileri; yeni medyada üretim ve katılım durumlarını anlamaya yönelik olarak öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada görüşmeler betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiş ve çalışmanın sonunda ulaşılan bulgulara yer verilmiştir. Erişim, kulanım becerileri ve üretim boyutunda iki grup arasında bazı farklılıklar bulunmuştur. Her iki grupta da yeni medya araçları bakımından zengin bir ortamda yaşayan, bu teknolojileri erken yaşta kullanmaya başlayan, ailelerinden ve çevrelerinden teknik destek ve rehberlik alabilen öğrencilerin yeni medya kullanım becerileri konusunda öz yeterliliklerinin yüksek olduğu görülmüştür. Öğrenciler yeni medyayı bilgi edinme, sosyalleşme ve eğlenme amacıyla kullanmaktadırlar. Öğrencilerin yeni medyada yer alan bilgi ve haberlere şüphe ile yaklaştıkları, yeni medyanın sunduğu olanaklar ve taşıdığı riskler konusunda her iki gruptaki öğrencilerin bilinçli olduğu gözlemlenmiştir.