Dijital dönüşüm çağında sağlıkta siber güvenlik: Türkiye'deki özel hastaneler üzerine bir araştırma

Dijital dönüşüm, sağlık hizmetlerinin sunum ve yönetim süreçlerini köklü biçimde değiştirmekte, hasta bakımının verimliliğini ve hizmet kalitesini arttırmaktadır. Bununla birlikte kişisel sağlık verilerinin güvenliği açısından yeni tehditleri beraberinde getirmektedir. Hastaların kişisel sağlık verilerini korumaktan sorumlu olan hastanelerde, verilere ve sistemlere yönelik siber saldırılar önemli bir endişe kaynağıdır. Siber saldırıların asıl kurbanı olan hastaların verilerinin ve yaşamlarının korunması, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi açısından hastanelerde siber güvenliğin sağlanması kritik öneme sahiptir. Bu doğrultuda çalışmanın ilk amacı, özel hastanelerin siber güvenlik seviyelerini belirlemek, siber güvenlik seviyelerinin çalışanların ve hastanelerin özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. İkinci amacı ise özel hastanelerin mevcut siber güvenlik durumlarını analiz ederek yapılması gerekenleri ortaya koymaktır. Bu amaçlarla, nicel ve nitel yöntemin bir arada kullanıldığı karma yöntem araştırması yapılmıştır. Araştırma deseni olarak, nitel ve nicel verilerin eşit derecede vurgulandığı yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Nicel veriler, Türkiye'deki özel hastanelerde çalışanlar arasından amaçlı örnekleme yöntemine göre seçilen 632 katılımcıya uygulanan anketlerle elde edilmiş ve SPSS 24.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Nitel veriler, nicel araştırmaya katılanlar arasından amaçlı örnekleme yöntemine göre seçilen siber güvenlikten sorumlu 10 katılımcıyla yapılan görüşmelerle elde edilmiş ve MAXQDA 2024 Pro programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Nicel bulgulara göre sağlık çalışanları, hastanelerin siber güvenliğini yüksek seviyede değerlendirirken kendi siber güvenlik farkındalıklarını ise yetersiz olarak değerlendirmiştir. Nitel bulgular ise hastanelerde siber güvenlik birimlerinin eksikliği, sağlık çalışanlarının farkındalık düzeylerinin düşüklüğü ve eğitime olan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, hastanelerde siber güvenliğin teknolojik altyapı, süreç yönetimi ve insan faktörüne dayalı bütüncül bir yaklaşımla sağlanması gerekmektedir. Hastanelerde siber güvenliğin sürdürülebilir bir şekilde sağlanması için özellikle insan faktörüne yönelik eğitimlerin arttırılması yoluyla çalışanların davranışsal alışkanlıklarının olumlu yönde değiştirilmesi ve bilinçlendirilmesi önem taşımaktadır.