Dijital hikâye kullanımının Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin sözcük bilgisine etkisi

Kelimeler bir dilin temel taşlarıdır. Yabancı dil öğretiminde öğrenenler kelimeler yoluyla iletişim kurabilir, dili etkin kullanabilir ve duygularını ifade edebilirler. Öğrenenler kelimeler olmadan duygularını, düşüncelerini ya da isteklerini anlatamayacakları gibi anlatılanları da anlayamayacaklardır. Bu anlamda kelime öğretimi iletişim ve dil kullanımı açısından yabancı dil öğretimi için büyük önem taşımaktadır. Yabancı dil öğretiminin etkili bir şekilde yapılması derslerde teknoloji kullanımına bağlıdır. Yabancı dil öğretiminde en yaygın kullanılan teknolojik araçlardan biri de dijital hikâyelerdir. Dijital hikâyeler, geleneksel hikâyelerin 21. yüzyıl öğrenen özelliklerine göre teknoloji ile donatılmış hâlidir. Bu anlamda öğretenler geleneksel hikâyenin teknolojiye uyarlanmış şeklini derslerinde kullanarak öğrenenler ile iletişimlerini daha etkili bir hâle getirebilirler. Dijital hikâyeler görsel ve işitsel olduğu için çok duyulu öğrenmeye zemin oluşturur. Bu bağlamda dil öğretme sürecinde günümüz teknolojileri ile beraber hazırlanacak olan dijital hikâyelerin öğrenenlerin dört temel dil becerilerinin geliştirilmesinde olumlu etkilerinin olabileceği söylenebilir. Dijital hikâye kullanımının eğitim üzerindeki olumlu etkilerinin fark edilmesiyle beraber bununla ilgili çalışmalar da sayıca artmıştır. Bu çalışmalar en çok sınıf öğretmenliği alanında yapılırken, İngiliz dili eğitimi ile ilgili yapılan çalışmalar onu takip etmektedir. Türkçe ve yabancı dil olarak Türkçe eğitimi alanlarında ise dijital hikâyelere yönelik çalışmalar çok az sayıdadır. Yapılan bu çalışmalar yazma ve okuma becerilerine yöneliktir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında dijital hikâye ile kelime öğretimine yönelik bir çalışma bulunmamaktadır. Oysaki dijital hikâyelerde kelimeler için görsel ekleyebilir aynı zamanda ses kaydedip kelimelerin telaffuzuna yönelik çalışmalar yapılabilir bu nedenle dijital hikâyelerin kelime öğretimi için etkili olacağı düşünülmektedir. Yapılan bu çalışmada "Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dijital hikâye kullanımının kelime öğrenimi üzerindeki etkisi nedir ve nasıldır?" sorusundan hareketle dijital hikâye kullanımının Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin kelime öğrenimini ne düzeyde ve nasıl etkilediğini tespit etmek amaçlanmaktadır. Bu amaçla yapılan çalışmada karma araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümü için kontrol gruplu deneysel bir çalışma yapılmıştır. Araştırma için A1 seviyesinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen toplam 40 öğrenen ile deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Verilerin toplanması sürecinde deney grubundaki öğrenenler verilen kelimelerle 8 adet dijital hikâye hazırlarken kontrol grubu öğrenenleri hikâyeleri kağıda yazmışlardır. Öğretim sürecinde deney ve kontrol gruplarına araştırmacı tarafından hazırlanan ön test ve son test uygulanmıştır. Ön test ve son testte uygulanan kelime ölçeğinin hazırlanmasında ve puanlanmasında Wesche ve Paribakht 'ın geliştirdiği Ateş ve Sis'in Türkçeye uyarladığı "kelime bilgisini değerlendirme ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise dijital hikâyelerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kelime bilgisini nasıl etkilediğini tespit etmek için nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu sorulardan oluşan anket formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analiziyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlara göre dijital hikâye yazan öğrenenler son testte daha başarılı olmuştur. Bununla birlikte deney ve kontrol grubunun son test puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelendiğinde anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Buna ek olarak dijital hikâye yazan öğrenenlerin kelime öğrenmeye yönelik görüşleri incelendiğinde araştırma sonunda öğrenenlerin dijital hikâyelerle kelimeleri görerek, konuşarak, okuyarak ve yazarak öğrendikleri; öğrenme sürecinde dile karşı ilgilerinin arttığı, mutlu oldukları, eğlendikleri ve kalıcı öğrenme sağladıkları ortaya çıkmıştır.