Dijital vatandaşlık olgusu: "Muğla-Menteşe örneği"

İnternet erişimi ve teknolojik gelişmelerle birlikte toplumsal yaşamda bir dönüşüm yaşanmıştır. Her şeyin dijitalleştiği bir dünyada toplumsal değişimi, sosyal ilişkileri anlamak üzere yeni kavramlara ihtiyaç duyulmuştur. Dijital vatandaşlık kavramı dijitalleşmenin bir sonucudur. Bu kavram geleneksel vatandaşlık kavramının çevrimiçi ortama yansımış halidir. Bireyler aynı gerçek yaşamda olduğu gibi dijital ortamda da bir takım hak ve sorumluluklara sahiptir. Bu bağlamda dijital vatandaş internet ve teknolojiyi kullanırken olası tehlikelerin farkında olan, istediği bilgiye kolayca ulaşabilen, sorgulayabilen, etik ilkelere uygun hareket eden kimseye denilmektedir. Bu araştırma tezinin amacı; Muğla-Menteşe ilçesinde ikamet eden 18 yaş üstündeki 275 katılımcının sosyal medya kullanımı bağlamındaki dijital vatandaşlık düzeylerini belirleyebilmek ve dijital vatandaşlık alt boyutları (dijital erişim, dijital ticaret, dijital iletişim, dijital okuryazarlık, dijital etik, dijital kanun, dijital haklar ve sorumluluklar, dijital sağlık ve dijital güvenlik) ile demografik değişkenleri (yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek, kullanılan sosyal medya araç sayısı ve sosyal medyada geçirilen vakit süresi) arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını tespit etmektir. Veri toplama aracı olarak; katılımcıların sosyo-demografik özellikleri hakkında veri elde etmek için "Kişisel Bilgi Formu"; Dijital vatandaşlık davranışları hakkında bilgi almak için ise "Dijital Vatandaşlık Olgusu: Muğla-Menteşe Örneği" isimli anket kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 23 programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada betimleyici istatistiksel yöntemler, fark testleri, açımlayıcı faktör analizi, çarpıklık ve basıklık katsayılara bakılarak non-parametrik testler kullanılmıştır. İki grup karşılaştırmalarında "Man Whitney U" testi; üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında "Kruskal Wallis" testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda bireylerin dijital vatandaşlık davranış ortalamaları iyi seviyededir ve dijital vatandaşlığın 9 alt boyutunda hazırlanan soruların bazılarında sosyo-demografik özelliklere göre istatistiki bakımdan anlamlı bir farklılık (p<0,05) olduğu sonucuna ulaşılmıştır.