Dijitalleşen emek sürecinde çalışma pratiğinin dönüşümü ve freelance çalışma

Dijitalleşme süreci, "ultra esnek" istihdam biçimi olarak tanımlanan freelance çalışma biçiminin önemini gitgide artırmaktadır. Emek sürecinin dijitalleşmesiyle birlikte büyük bir dönüşüm içinde olan çalışma biçimlerine bağlı olarak, örgüt algısının ön planda olduğu kariyer algısından, kişinin kariyer sürecininin yönetimini tamamen eline aldığı bireyi temel alan kariyer algısına doğru yönelim söz konusudur. Bu çalışma, son yıllarda esnek bir çalışma biçimi olarak ivme kazanan freelance çalışmayı, emeğin dijitalleşmesiyle birlikte farklılaşan çalışma ilişkilerini ve kariyer tutumlarını freelance çalışanların kişisel deneyimleri aracılığıyla ortaya koyarak; emek sürecinin dönüşümünü ve freelance çalışmanın doğasını anlamayı amaçlamaktadır. Söz konusu amaç doğrultusunda Türkiye'de freelance çalışarak kariyerini sürdüren 28 kişi ile nitel desenli bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması kapsamında freelance çalışan bireylerin freelance çalışmayı tercih nedenlerini, geçmiş çalışma deneyimlerini, mevcut çalışma koşullarını ve kariyer tutumlarını açığa çıkarabilmek için, yarı yapılandırılmış sorular yöneltilerek derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması sonuçlarına göre, katılımcıların freelance çalışma biçimine ilişkin, olumlu ve olumsuz olmak üzere iki farklı görüşe sahip oldukları tespit edilmiştir. Bunlardan ilki, freelance çalışmanın diğer çalışma biçimlerine göre bireylere daha özgür bir çalışma ortamı sunması ve bireylerin ortaya koydukları iş üzerindeki kontrollerinin daha belirgin olması dolayısıyla iş göreni tatmin edici bir çalışma biçimi olduğudur. İkincisi ise freelance çalışma biçiminin, freelance çalışan bireyler açısından aynı zamanda güvencesiz bir çalışma biçimini temsil etmesidir. Bununla birlikte alan çalışmasında, başarılı bir freelance kariyer sürecine sahip olabilmek için, ortaya koyulan işin niteliği kadar freelance çalışan bireylerin müşterileriyle kurdukları diyaloğun niteliğinin ve istikrarının da önem arz ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Emek, Freelance Çalışma, Esneklik, Güvencesizlik