Dikarboksilat köprülü rutenyum tabanlı yarı-sandviç yapı bloklarından organometalik makrosiklik yapıların sentezi

Supramoleküler kimya; dünyada ve ülkemizde gelişmelere açık yeni bir konudur. Daha önceki yıllarda makromoleküllerin sentezi için sınırlı sayıda molekül kullanılırken, geliştirilen yeni molekül ve ligandlarla istenilen boyut ve şekillerde makromoleküller sentezlenebilmektedir. Supramoleküler kimya; molekül ötesi kimya anlamına gelmektedir. Supramoleküller kendi kendine inşa yetisine sahip esnek moleküllerdir. Bu moleküller oldukça büyük ve karmaşık yapıların sentezine olanak tanımaktadır. Kendiliğinden eşlenebilir moleküller ayrıca istenmeyen yan ürünlerin oluşmasını da engellemektedir. Kendiliğinden eşlenebilme mekanizmasında simetrik moleküller ile makrosiklik yapıların sentezi sağlanabilmektedir. Bu çalışmada, supramoleküler alanına, yeni makrosiklik yapılar sentezlenerek katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk kısmında; N-donör ligandlar ve dikarboksilat köprülü rutenyum dimeri kullanılarak makrohalkalar dizayn edilmiş ve çeşitli ortam şartlarında başarıyla sentezlenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise; farklı dikarboksilat türevli rutenyum dimerleri ve üç dişli 4-tpt ligandı kullanılarak koordinasyon kafesleri sentezlenmiştir. Koordinasyon kafesinin absolute seçim olmasını beklerken yapı amplified yapıyı seçmiştir. Bunun nedeni ise; Ru-Ru arası angström uzaklıkları her iki dimerde de birbirine çok yakın olduğundan yapı amplified seçim yapmıştır. Sentezlenen koordinasyon kafeslerinde absolute seçim gözlemleyebilmek amacı ile yapıya koronen ilave edilmiştir. Sentezlenen yapıların aydınlatılmasında 1H NMR, 13C NMR ve elementel analiz verileri kullanılmıştır. NMR verilerinin de desteklediği şekilde sentezlenen ilk koordinasyon kafesinde; üç dişli 4-tpt ligandının reaksiyon ortamında bulunan iki farklı dikarboksilat köprülü rutenyum dimerlerinden her ikisini ayrı ayrı seçerek iki farklı kafes oluşturmuştur. Fakat NMR spektrumlarında da görüldüğü üzere yapı absolute değil, amplified seçim yapmıştır. Reaksiyona koronen eklendiğinde kafeslerin majör ürün olarak karışım kafesleri oluşturduğu gözlenmiştir. Bu reaksiyonunda absolute değil, statiscal bir seçim olduğu gözlenmiştir.