Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı 6-12 yaş arası çocuklarda serum arginin/nitrik oksit ve ilişkili moleküller ile oreksin düzeylerinin ve bunlarla ilişkili olabilecek etmenlerin değerlendirilmesi

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocukluk çağında yaygın görülen nöropsikiyatrik bir bozukluk olmasına rağmen, etiyolojisi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, DEHB etiyolojisinde rol oynayabileceği düşünülen arginin/nitrik oksit (NO) ve ilişkili moleküllerle oreksin A (OXA) düzeylerinin araştırılması ve bulguların sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Örneklemimiz Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran, 6-12 yaş arası 30 DEHB ve 30 sağlıklı kontrol olgusundan oluşturulmuştur. Tüm olgulara sosyodemografik veri formu, Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-Türkçe Uyarlaması, Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Conners Ebeveyn/Öğretmen Derecelendirme Ölçeği-Yenilenmiş Uzun Form, Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği, Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen tüm olgular serum arginin, NO, asimetrik dimetilarginin (ADMA), adrenomedullin, insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) ve OXA düzeyleri açısından değerlendirilmiştir. Daha sonra DEHB olgularına metilfenidat tedavisi başlanmış ve tedavinin onuncu haftasında kan parametreleri tekrar değerlendirilmiştir. Kontrol grubuna göre DEHB grubunda, arginin, ADMA düzeyleri anlamlı yüksek; NO, adrenomedullin ve IGF-1 düzeyleri anlamlı düşük bulunmuştur. OXA düzeyleri gruplar arasında anlamlı farklılaşmamıştır. Tedavi sonrası arginin, ADMA, OXA düzeyleri tedavi öncesine göre anlamlı düşük saptanmıştır. Tedavi öncesi ve sonrası NO, adrenomedullin ve IGF-1 düzeylerinde ise anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ölçek puanları ile kan parametreleri arasında korelasyon saptanmamıştır. Sonuç olarak DEHB grubunda saptanan kan parametrelerindeki bu farklılaşmalar, araştırılmaya değer bir alan olarak görünmektedir. Geniş örneklem grupları ile daha uzun süreli tedavi sonrasında yapılacak çalışmalar, DEHB etiyolojisi ve tedavisine bağlı değişen nörobiyolojik süreçler hakkında yeni bilgiler sunabilecektir.