Dindarlık ve yaratıcı kişilik ilişkisi: İnönü Üniversitesi örneği

Yaratıcı kişiliğe yönelik yaklaşımlar zamanla farklılaşmıştır. Önceleri yaratıcı kişilik özelliklerinin, herkesin sahip olamayacağı olağanüstü bir yetenek olduğu düşünülmüş ve bu yeteneğe mistik bir anlam yüklenmiştir. Ancak bu düşünce zamanla yerini doğuştan zihinsel becerilere sahip, bir grup insana ait özel bir yetenek olduğu düşüncesine bırakmıştır. Psikoloji çalışmaları sayesinde günümüzde yaratıcı kişilik özellikleri her bireyin doğuştan sahip olduğu, geliştirilebilir bir özellik olarak düşünülmekte ve farklı disiplinlerin üzerinde araştırma yaptığı disiplinler arası bir kavram olarak ele alınmaktadır. Din psikolojisi alanında yaratıcı kişilik üzerine yapılan araştırma sayısı oldukça sınırlı olsa da yapılan araştırmalar dinin yaratıcı düşünmeyi engellediğine ve kolaylaştırdığına yönelik iki farklı sonuç sunmaktadır. Bu araştırmada katılımcıların yaratıcı kişilik özellikleri ve motivasyonel dindarlık düzeylerini ölçmek ve yaratıcı kişilik özellikleri ile motivasyonel dindarlığın birbiri ile olan ilişkisinin çeşitli demografik değişkenler açısından incelemek amaçlanmıştır. Araştırma evrenini Malatya ili İnönü Üniversitesinde, 2021–2022 eğitim-öğretim yılında hâlihazırda eğitim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini İnönü Üniversitesinde öğrenim görmekte olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri arasından seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilmiş 317 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 'Kişisel Bilgi Formu'', Uysal ve ark.(2014) geliştirdiği ''Motivasyonel Dindarlık Ölçeği'' ve Şahin ve Danışman (2017) geliştirdiği ''Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmada model olarak ilişkisel araştırma yöntemlerinden olan nedensel karşılaştırma ve ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre motivasyonel dindarlık ölçeği ile yaratıcı kişilik özellikleri ölçekleri arasında çok zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r=0.142, p=0.011). Katılımcıların yaratıcı kişilik özellikleri düzeyinin fakültelere göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Yaratıcı kişilik özellikleri ölçekleri ile yaş arasında çok zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Yaratıcı kişilik özellikleri düzeyi cinsiyet, öğrenim görülen sınıf, mezun olunan lise türü, anne ve baba eğitim durumu, aile gelir durumu, okul öncesi eğitim alma durumu ve aile tutumu bakımından anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Motivasyonel dindarlık düzeyinin fakültelere göre ilahiyat fakültesi lehine ve mezun olunan lise türüne göre imam hatip lisesi lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, öğrenim görülen sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aile gelir durumu, okul öncesi eğitim durumu ve aile tutum değişkenleri motivasyonel dindarlık düzeyi açısından anlamlı farklılık göstermemektedir.