Diş tedavisi almak için hastaneye yatan 5-10 yaş arası çocukların anksiyete ve korkularının belirlenmesi

Her yaş grubundan çocuk için hastaneye yatma olumsuz durumlar ortaya çıkaran bir durumdur. Bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Gülşah-Mert Tatar Ağız ve Çene Cerrahisi Hastanesine yatışı yapılan çocukların anksiyete ve korkularını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ağustos 2023 ile Mart 2024 tarihleri arasında hastaneye yatışı yapılan 5-10 yaş arası çocuklar ve ebeveynleri oluşturmuştur (n=150). Etik kurul, kurum ve ebeveyn onamı alınan araştırmada veriler, "Sosyo-Demografik Bilgiler Veri Toplama Formu", "Çocuk Anksiyete Skalası Durumluluk (ÇAS-D)" ve "Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ)" ile yüz-yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi bilgisayar ortamında tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) post hoc (Tukey, LSD) ve pearson korelasyon analizleri kullanılarak yapılmıştır. Çocukların anksiyete puanlarının ortalaması 4.99±3.36 olup 'orta düzeyde' anksiyete, korku puanlarının ortalaması 2.70±1.46 olup 'orta-yüksek düzeyde' korku yaşadıkları belirlenmiştir. Gergin ve kaygılı hisseden ebeveynlerin çocuklarının ve dişlerini kendi fırçalamayan yardım alan çocukların anksiyete ve korku puanlarının daha yüksek olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Ağız ve diş sağlığına yönelik eğitim alan çocukların anksiyete puanlarının, daha önce diş tedavisi deneyimi olan çocukların ise korku puanlarının daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.05). Anne eğitimi ilköğretim düzeyinde olan, daha önce tıbbi işlem yapılan, hastaneye gelmeden önce bilgi verilmeyen, çocuğun yanında 3 ve üzeri refakatçısı bulunan çocukların anksiyete ve korku puanlarının yüksek olduğu (p>0.05) saptanmıştır. Çocuğun yaşı, cinsiyeti, mizacı, hastane yatış deneyimi, kaçıncı çocuk olduğu, ailenin gelir düzeyi, dişlerini fırçalama sıklığı, diş hekimine gitme sıklığı gibi değişkenlerin çocukların anksiyete ve korku puanlarını etkilemediği (p>0.05) görülmüştür. Ayrıca çocukların anksiyete ve korku puanları arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0.333; p<.001). Bu sonuçlar doğrultusunda, ebeveynleri gergin kaygılı, anne eğitimi az, tıbbi işlem deneyimi olan, hastaneye gelmeden önce bilgi verilmeyen ve yanında sayıca fazla refakatçısı bulunan çocukların, anksiyete ve korku yaşaması yönünden dezavantajlı olduğu kabul edilerek pediatri hemşireleri tarafından sıklıkla takip edilmesi, anksiyete ve korkularını azaltmaya yönelik girişimler planlanması önerilmektedir.