Diyabet hastalarında yaşam kalitesinin depresyon ve anksiyete belirti düzeyleri ile ilişkisi ve diyabet tipine göre farklılıkları

Diyabet hastalığı, süregelen hastalıklardan biri olarak bireyin tedavi sürecine uyumunu ve kendine bakımını gerektiren bir hastalıktır. Diyabet hastalığı, fiziksel sorunlarla birlikte psikolojik sorunlara da neden olmakta ve hastanın yaşamını olumsuz etkilemektedir. Pek çok kronik hastalıkta olduğu gibi diyabet hastalarında da yaşam kalitesi önemli bir sorun ve tedavi programlarında müdahale edilmesi gereken bir alandır. Bu çalışmada diyabet hastalarında yaşam kalitesinin anksiyete ve depresyonla ilişkisi ve diyabet tipine göre farklılıklarının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya Adana ilinde bir sağlıklı yaşam merkezine devam eden 202 diyabet hastası katılımcı olarak alınmış ve bu hastaların, yaşam kalitesi, depresyon ve aksiyete düzeylerini ve aralarındaki ilişkiyi belirlemek ve diyabet tipine göre farklılıklarını incelemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu", "Beck Depresyon Ölçeği" ve "Beck Anksiyete Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu normale uygunluk testleri ve histogram ile test edilmiştir. Normal dağılım gösteren sürekli değişkenlerin analizinde t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon testleri, normal dağılım göstermeyen sürekli değişkenlerin analizinde ise Mann Whitney U, Kruskall Wallis testi ve Spearman korelasyon testleri kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin analizinde ise ki-kare testi kullanılmıştır. İstatistik analizler SPSS versiyon 22.0 paket bilgisayar programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Tip 1 diyabet hastalarında, Tip 2 diyabet hastalarına göre yaşam kalitesinin daha düşük, depresyon ve anksiyete düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Hastalarda depresyon ve anksiyete belirtilerinin yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etki gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Diyabet hastalarında yaşam kalitesinin yaşla birlikte azaldığı, sigara kullanımının, düşük eğitim düzeyinin, kilo alımının, çalışmamanın yaşam kalitesini olumsuz etkilediği ve depresyon ve anksiyete belirtilerini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.