Diyabetes mellitus tanısı olan hastaların yaşam doyumlarının ve kronik hastalığa uyum durumlarının değerlendirilmesi

Amaç: Diyabetes Mellitus (DM); beslenme ve yaşam stilimizdeki değişiklikler nedeniyle son yüzyılın sık görülen kronik hastalıkları arasındadır. Ülkemizde geniş katılımlı Türkiye Diyabet Epidemiyoloji Çalışması (TURDEPII) çalışmalarında 20 yaş üzeri diyabet prevelansı %13,7 olarak bildirilmiştir (1). Her geçen gün yeni vakaların eklendiği DM hastalığı toplum sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Özellikle kronik hastalık varlığı bireylerin yaşam kalitesini bozabilmektedir. Bu çalışmada da DM tanısı olan hastaların kronik hastalığa uyum durumlarını ve mevcut hastalıklarının yaşam doyumlarını nasıl etkilediği değerlendirilmektedir. Materyal ve Metot: Kesitsel olarak planlanan çalışmada yürütücüler tarafından literatür baz alınarak oluşturulmuş Sosyodemografik Veri Formu ile Yaşam Doyum Ölçeği ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği kullanıldı. Malatya Yeşilyurt Tecde Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı Diyabetes Mellitus hastaları içinden çalışmaya katılmayı kabul edenlere uygulandı. Veriler SPSS 22 programı ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 67,0±10,5 olan toplam 172 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 109'u (%63,4) kadın, 63'ü (%36,6) ise erkektir. Kadınların yaş ortalaması 66,9±11,2 iken erkeklerin yaş ortalaması ise 69,8±8,8 olarak bulunmuştur. Hastaların en fazla oranda ev hanımı olduğu (%58,7) ve en fazla oranda birden fazla oral antidiyabetik (OAD) kullandığı (%43) görülmüştür. Hastaların 156'sı (%90,7) düzenli ilaç kullanırken, 127'si (%73,8) düzenli hekim kontrolüne gittiği bulunmuştur. Çalışmaya katılan hastaların kronik hastalıklar uyum ölçeği toplam puan ortalaması 83,7±10,5 olarak, yaşam doyumu ölçeği ortancası ise 15 (13-17) olarak bulunmuştur. Düzenli ilaç kullananların düzenli hekim kontrolüne gitme oranı, düzenli ilaç kullanmayanların düzenli hekime gitme oranından anlamlı şekilde fazla bulunmuştur (p<0,001). Düzenli hekim kontrolüne gidenlerin beslenmeye dikkat etme oranı, düzenli hekim kontrolüne gitmeyenlerin beslenmeye dikkat etme oranından anlamlı şekilde fazla bulunmuştur (p=0,001). Düzenli ilaç kullananların fiziksel uyum alt boyut puanı, düzenli ilaç kullanmayanlardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,001). Düzenli hekim kontrolüne gidenlerin her üç alt boyut puanları gitmeyenlerden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p=0,021, p=0,001). Erkeklerin yaşam doyumu ölçeğinden aldıkları puan, kadınlarınkinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,004). Çalışmamızda hastaların çoğunun oral antidiyabetik ilaç kullandığı, düzenli ilaç kullananların yaşam doyumlarının daha iyi olduğu, düzenli hekim kontrollerini aksatmadıkları, fiziksel uyum puanlarının daha iyi olduğu tespit edildi. Erkeklerin yaşam doyumlarının kadınlardan daha iyi olduğu bulundu. Bu veriler ışığında, kendi nüfusumuzdaki Diyabetes Mellitus tanısı olan hastaların, düzenli ilaç kullanmaları ve iyi iletişim tekniklerini kullanarak düzenli hekim kontrollerine gelmeleri sağlanarak, yaşam doyumlarının artırılacağı ve hastalığa uyumlarının daha kolay olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Kronik Hastalık Uyumu, Yaşam Doyumu