Diyabetes mellitus tanısı ile takip edilen hastalara verilen diyabet eğitiminin hastalar tarafından değerlendirilmesi ve diyabet öz yönetimine etkisinin araştırılması

Tip 2 diyabet ülkemizde ve dünyada oldukça sık görülen ve görülme sıklığı giderek artan, insanlığı tehdit eden kronik bir sağlık problemidir. Diyabet tedavi başarısı ve komplikasyonlarının azaltılması diyabetik bireyin kendi hastalığını yönetebilme becerisine bağlıdır ve bunu sağlamanın yolu ise iyi bir diyabet öz yönetim eğitimi ve desteği (DÖYED) sunmaktır. Çalışmamız, diyabet tanısı alan bireylere sunulan DÖYED içeriğinin hastalar tarafından değerlendirilmesi ve diyabet çıktıları ile arasındaki ilişkiyi araştırma amaçlamıştır. Kesitsel tipte hazırlanan çalışma, Ocak 2024 ile Aralık 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Kliniği'ne, başvuran Tip 2 DM tanısı konulmuş ve daha önce diyabet eğitimi almış 171 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara Diyabet Öz Etkililik Ölçeği, Morisky-8 İlaca Uyum Ölçeği ve Diyabetik Hasta Eğitimi Değerlendirme Anketi uygulanmıştır. Katılımcıların HbA1c değerine göre diyabet kontrol altında olanlar ve kontrol altında olmayanlar olarak 2 gruba ayrılmıştır. Katılımcıların ölçek puanları ile diyabet kontrolü arasında istatistiksel anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır (p>0,05). Mevcut çalışma popülasyonunda diyabet öz yetkinlik düzeyleri orta ve orta altı düzeyde belirlenmiştir. Katılımcılara verilen diyabet eğitiminde genel bilgi, tedavi, beslenme ve fiziksel aktivite ile ilgili verilen eğitimin faydalı bulunduğu saptanmıştır. Hasta eğitiminin diyabet öz yetkinliği ile pozitif anlamlı ilişkisi saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada diyabet eğitiminin bir bütün olduğu eksik kalan noktaların mutlaka hasta ile karşılıklı olarak gözden geçirilmesi gerektiği ve hastanın ihtiyaçlarının eğiticiler tarafından karşılanması gerektiği görülmüştür.