Diyabetik ve diyabetik olmayan hemodiyaliz hastalarında semptom yükü, sıvı kısıtlamasına uyum ve etkileyen faktörler

Bu çalışma diyabetik ve diyabetik olmayan hemodiyaliz hastalarının semptom kontrolü ve sıvı kısıtlamasına uyum düzeylerinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma 14.10.2024 – 10.12.2024 tarihleri arasında Tokat il sınırları içerisindeki 4 hemodiyaliz merkezinde yürütüldü. Çalışmaya toplam 200 hemodiyaliz hastası dahil edildi. Araştırma verileri "Hasta Bilgi Formu", "Diyaliz Semptom İndeksi (DSİ)" ve "Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği (HHSKÖ)" ile toplandı. Verilerin analizinde; gruplara göre kategorik değişkenlerin incelenmesinde Pearson Ki-Kare Testi, Yates Düzeltmesi, Monte Carlo Düzeltmeli Fisher's Exact Testi ve Fisher's Excat Testi, ikili karşılaştırmalarda Bonferroni Düzeltmeli Z Testi, Bağımsız Örnekler t Testi, Mann Whitney U Testi kullanıldı. Diyabetik grubun DSİ puan ortalamasının diyabetik olmayan gruptan yüksek olduğu ve gruplar arasında semptom yükü bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0,05). Diyabetik grubun HHSKÖ toplam puan ortalamasının diyabetik olmayan gruptan yüksek olduğu ve gruplar arasında sıvı kısıtlaması bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0,05). Gruplar arasında hemodiyaliz seansında sorun yaşama, seans süresi, kuru ağırlık, diyaliz öncesi, sonrası ve interdiyalitik kilo bakımından istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Sonuç olarak araştırmaya katılan tüm bireylerde semptom düzeyinin düşük seviyede, sıvı kısıtlamasına uyumun orta düzeyde, diyabetik grubun diyabetik olmayanlara göre semptom yükünün fazla olduğu, sıvı kısıtlamasına uyumlarının daha yüksek olduğu, sıvı kısıtlaması konusunda bilgi ve davranışlarının benzer ancak tutumlarının daha düşük olduğu belirlendi. Hemşirelerin hemodiyaliz tedavisi alan bireylere bakım verirken diyabetik olan hastalara diyabetik olmayanlara göre daha spesifik ve geniş spektrumlu bakım uygulamaları önerilmektedir.