Diyabetik ketoasidozda biyokimyasal parametreler ile koma şiddeti ve morbidite ile mortalite arasındaki ilişkinin araştırılması

Amaç: Diyabetes Mellitus (DM), dünya genelinde hızla artış gösteren önemli bir sağlık problemi haline gelmektedir. Diyabetik ketoasidoz (DKA), diyabetin en sık görülen ve ölümcül olabilen akut komplikasyonlarından biridir. Günümüzde diyabet tedavisindeki tüm gelişmelere rağmen DKA halen mortalite ve morbiditeye neden olabilmektedir. Bu çalışmada amaç, DKA tanısıyla endokrinoloji kliniğine yatırılarak tedavi edilen hastalarda bazı laboratuvar parametreleri ile pH ve ketoasidoz tablosundan çıkış süresi arasındaki ilişkinin karşılaştırılması ve bunun morbidite ve mortalite üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Materyel ve Metod Çalışmamıza, Eylül 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yetişkin Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniğinde DKA tanısı alarak tedavi edilen 50 hasta dahil edildi. Tüm hastaların yaş, cinsiyet, boy ve vücut ağırlık ölçümlerini içeren verileri kaydedildi. DKA tedavisine başlamadan hemen önce tüm hastalardan biyokimyasal parametreler için 5'er cc venöz kan örneği ve arteryel kan gazı (AKG) analizi içinde 1'er cc arteryel kan örneği alındı. Tüm hastaların serum sodyum (Na), potasyum (K), magnezyum (Mg), ürik asit (ÜA), fosfor (P), C-reaktif peptid (CRP), kortizol, Vitamin D3, B12 vitamini, Tiroid Stimüle edici Hormon (TSH), pH, bikarbonat (HCO3), laktat, nötrofil sayısı, platelet (PLT) sayısı ve ortalama platelet volümü (MPV) değerleri ölçüldü. DKA tedavisinin başlangıcından ketoasidoz tablosunun düzelmesine kadar geçen süre tüm hastalar için kayıt edildi. Laboratuvar verileri ayrı ayrı, pH ve ketoasidoz tablosunun düzelme süreleri ile karşılaştırıldı. Tüm sonuçlar istatiksel olarak analiz edildi. Bulgular Hastaların 28'i (%56.0) kadın, 22'i (%44.0) erkek hastalardan oluşmaktaydı. Hastaların medyan yaş ortalaması 46.0 (18.0-65.0) idi. Hastaların AKG'da bakılan ortalama pH değerleri 7.2 (6.9-7.3) ortalama HCO3 değerleri 11.0 mEq/L (3.0-18.0) idi. Ketoasidoz tablosunun düzelme süresi ortalama 24.0 saat (5-96) olarak ölçüldü. Serum K, nötrofil ve platelet sayıları ile pH arasında ters yönde bir korelasyon mevcuttu (sırasıyla, r=-0.453; p=0.001, r=-0.561; p <0.001 ve r=-0.561; p <0.001). D vitamini düzeyleri ile pH arasında ise aynı yönlü bir korelasyon mevcuttu (r=0.298; p=0.050). AKG'da pH ve HCO3 düzeyleri ile DKA tablosunun düzelme süresi arasında ters yönde korelasyon mevcuttu (sırasıyla, r=-0.406; p=0.003, r=-0.382; p=0.006). Serum Na, P, Mg, ÜA, CRP, B12 vitamini, TSH, kortizol ve MPV değerleri ile pH ve ketoasidozun düzelme süresi arasında herhangi bir ilişki tespit edilmedi. Sonuç Çalışmamızın bulguları, DKA şiddeti ile K, laktat, Nötrofil ve PLT değerleri arasında ters yönlü bir korelasyon olduğunu, ancak serum D vitamini düzeyleri ile aynı yönlü bir korelasyon olduğunu gösterdi. Ayrıca ketoasidoz tablosunun düzelme süresi ile pH ve HCO3 değerleri arasında ters yönlü bir korelasyon olduğunu, diğer laboratuvar parametreleri ile herhangi bir korelasyonun bulunmadığını gösterdi.