Diyabetik sıçanlarda enerji içeceğinin yumuşak doku yara iyileşmesġ üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Yara iyileşmesi, yara oluşumundan sonra başlayıp dokunun tekrar sağlıklı halini almasına kadar geçen süredeki mekanizmaları kapsar ve bu süreç sistemik,lokal ve çevresel faktörlerden etkilenmektedir. Diyabet ve beslenmenin yara iyileşmesi üzerine olan etkilerinden yola çıkarak, bu çalışmaya 84 adet sıçan ile başlanmış ancak diyabetin komplikasyonlarına bağlı ölümler dolayısıyla 63 adet ile tamamlanmıştır. Yüksek kalorili diyet ve streptozotosin enjeksiyonu ile tip II diyabet oluşturulmuş sıçanların damak bölgesinde 3 mm çapında iki farklı yara yüzeyi (deepitelizasyon ve epitel+bağ dokusunun eksizyonu) meydana getirilmiştir. Sıçanlarda yaralar oluşturulduktan 1 gün sonra başlayarak şekersiz enerji içeceği veya distile su sakrifiye edilene kadar hergün oral gavajla verilmiştir. 3., 7., 14. ve 21. günlerde klinik olarak yara yüzeylerinin çap ölçümleri kaydedilmiş ve enflamasyon parametleri olan ödem ve eritem incelenmiştir. Histolojik olarak reepitelizasyon, granülasyon dokusu matürasyonu ve kollajen organizasyonu değerlendirilmiş ve ayrıca immunohistokimyasal olarak VEGF, FGF-2 ve tünel yöntemiyle apoptotik hücrelere bakılmıştır. Serum örneklerinde ise biyokimyasal olarak MDA, CAT ve FGF-10 bakılmıştır. Klinik değerlendirme sonucu test grubunda 3.gün örneklerinde eritem ve deepitelizasyondaki iyileşmenin istatistiksel olarak anlamlı üstün olduğu bulunmuştur. Biyokimyasal parametreler değerlendirildiğinde, test grubu 3.gün örneklerinde antioksidan CAT miktarının istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur. Histolojik değerlendirme sonuçlarına bakıldığında, reepitelizasyonun 7.günde, granülasyon dokusu ve kollajen oluşumunun ise 3.günde test grubunda istatistiksel olarak anlamlı daha fazla olduğu görülmektedir. İmmunohistokimyasal değerlendirme sonucu ise VEGF'in 14. ve 21.günlerde ve FGF-2'nin tüm değerlendirme periyodlarında test grubunda istatistiksel olarak anlamlı daha fazla olduğu görülmektedir. Çalışmanın limitasyonları dahilinde enerji içeceğinin, klinik, biyokimyasal ve histolojik parametrelerin değerlendirilmesi sonucunda diyabetik sıçanlarda sekonder yara iyileşmesinin erken döneminde faydalı olduğu gösterilmiştir.