Diyabette kullanılan fitoterapötikler

ÖZET DİYABETTE KULLANILAN FİTOTERAPÖTİKLER Diabetes mellitus; pankreas insülin sekresyonunun mutlak veya rölatif yetersizliği veya insülin etkisizliği ya da insülin molekülündeki yapısal bozukluklar sonucu gelişen, hiperglisemi ve glukagon yüksekliği ile karakterize; karbonhidrat, protein ve lipid metabolizmalarının bozukluğu ile seyreden, akut metabolik ve kronik dejeneratif komplikasyonlara neden olan bir sendromdur. 2013 yılı itibari ile International Diabetes Federation (IDF) verilerine göre dünya üzerinde 382 milyon diyabetli yaşamakta ve 2035 yılında bu sayının 592 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir. Doğal kaynakların diyabet tedavisinde kullanılması ve bu kaynaklardan hareketle yeni ilaç moleküllerinin geliştirilmesi çalışmaları 20. yüzyılın ilk çeyreğinde başlamıştır. Günümüzde 400'den fazla bitki ve 120'den fazla doğal kaynaklı ürünün yanı sıra birçok vitamin ve mineral diyabet hastaları tarafından tedaviye destek amacıyla kullanılmaktadır. Bu derlemede; dünya üzerinde diyabet yönetiminde kullanılan bitki türleri tablo halinde listelenmiş ve son yıllarda popülerliği artmış, üzerinde yapılmış güncel klinik çalışmaların mevcut olduğu on adet bitki türünü seçilmiştir: Panax ginseng, Momordica charantia, Trigonella foenum-graecum, Cinnamomum cassia, Cinnamomum zeylanicum, Gymnema sylvestre, Allium sativum, Allium cepa, Vaccinium myrtillus, Zingiber officinale. Bu bitkilere ait monograflar oluşturularak familyası, kullanılan isimleri, kullanılan kısımları, kayıtlı olduğu farmakope ve monograflar, coğrafi yayılışı, botanik özellikleri, Kimyasal Bileşenleri, tıbbi kullanımı, yan etkileri, kontraendikasyonları, ilaç etkileşimleri, veriliş yolları ve dozajı, farmakolojik özellikleri ve fitofarmakonları ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Panax ginseng; Momordica charantia; Trigonella foenum graecum; Cinnamomum cassia; Cinnamomum zeylanicum; Gymnema sylvestre; Allium sativum; Allium cepa; Vaccnium myrtillus; Zingiber officinale; Diabetes Mellitus; tip 2 diyabet; antihiperglisemik; insülin direnci; antidiyabetik.