Diyalektik davranış terapisi yönelimli psikoeğitim programının ergenlerde sınır kişilik özelliklere etkisi

Bu araştırmada Diyalektik Davranış Terapisi yönelimli psikoeğitim programının ergenlerde sınır kişilik özelliklere etkisinin deneysel olarak sınanması amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 ve 2022-2023 eğitim öğretim yılında Bolu ilinde bulunan bir ortaokulda eğitim öğretimini sürdüren ve herhangi bir klinik tanısı olmayan 13-14 yaş aralığındaki öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışmada 2021-2022 eğitim öğretim yılında psikoeğitim programının uygulama sürecinin nasıl ilerlediğini görebilmek ve eksiklikleri fark edip düzenlemek amacıyla bir pilot uygulama yapılmıştır. Araştırmanın pilot uygulaması öntest-sontest-kontrol gruplu desen ile gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama sürecinde edinilen gözlemler ve farkındalıklar doğrultusunda psikoeğitim programının bazı detayları düzenlenmiş ve 2022-2023 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde deneysel çalışma yapılmıştır. Araştırmanın deneysel çalışması ise karma yöntem araştırma modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırma herhangi bir klinik tanısı olmamakla birlikte sınır kişilik özellik puanları yüksek olan 10 deney grubu, 10 kontrol grubu olmak üzere 20 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Gruplara bireyler yansız bir şekilde atanmış ve gruplardan hangisinin deney hangisinin kontrol grubu olacağı yansız bir şekilde belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sınır Kişilik Özellikleri Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında deney grubuna 12 haftalık Diyalektik Davranış Terapisi yönelimli psikoeğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Öntest, sontest ve izleme süreçlerinde deney ve kontrol grubu üyelerine aynı ölçme aracı uygulanarak sürecin etkililiği test edilmiştir. Elde edilen nicel verilerin analizi SPSS 25.0 paket programı yardımıyla yapılmıştır. Psikoeğitim grup yaşantısının öğrenciler üzerindeki etkisinin nitel olarak da gözlenmesi amacıyla uygulanan psikoeğitim programı sonrasında öğrenci görüşleri, veli görüşleri ve öğretmen görüşleri yarı yapılandırılmış formlar yardımıyla alınmıştır. Elde edilen nitel veriler betimsel analiz ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Diyalektik Davranış Terapisi yönelimli psikoeğitim programının ergenlerde sınır kişilik özellikleri puanlarının azalmasında etkili olduğu bulunmuştur. Araştırmada deney grubunda yer alan öğrencilerden, bu öğrencilerin velilerinden ve öğretmenlerinden alınan olumlu yöndeki nitel bulgular da çalışmanın nicel sonucunu desteklemektedir. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın kapsamında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.