Diyarbakır ilinde yetişen endemik bitkilerin biyomorfik üslupla sanatsal çerçevede ifade edilmesi: Bir a/r/tografi inceleme örneği

Bu tez çalışmasında Diyarbakır ilinde yetişen beş endemik bitki araştırılmış, öz ve biçim özelliklerinden yola çıkılarak biyomorfik üslupla görsel uygulamaları yapılmıştır. Tez araşırmasında Latince ismine göre alfabetik olarak sıralanan bitkilerin parantez içerisinde Türkçe adları yer almaktadır. Bu bitkiler: Ajuga Xylorrhiza (Kabamayasıl), Isatis Demiriziana (Bey Çiviti), Lathyrus Trachycoupus (Gelin Burçağı), Onobrychis Silvanensis (Silvan Korungası), Rosularia Blepharophylla (Dicle Koruğu)'dır. Uygulama çalışmalarının her birine Diyarbakır'ın tarihi ve kültürel dokusundan beş örnek seçilmiş ve kompozisyona dahil edilmiştir. Böylece çalışmada yer alan endemik bitkilerin her birine kentin dikkat çeken mimari yapılarından birer örnek eşlik etmektedir. Bu mimari yapılar sırasıyla: Diyarbakır Surları, Malabadi Köprüsü, Meryem Ana Kilisesi, On Gözlü Köprü ve Ulu Cami'dir. Disiplinlerarası yaklaşımla yola çıkılan bu araştırmada biyoloji biliminin plastik sanatlarla ilişkisi kurulmaya çalışılmış ve bu bağlamda estetizm, biçim, form gibi ortak özelliklere sahip olan doğa ve sanat bir araya getirilerek bu araştırmanın temel çıkış noktası olmuştur. Bu tez araştırmasında Biyomorfizm alanında çalışmalar yapan sanatçıların eserleri incelenmiş, birikim ve deneyimlerinden yararlanılmış, elde edilen bilgiler kuramsal ve uygulama kısmına kaynak teşkil etmiştir. Seçilen sanatçıların örnek eserleri üzerinden yeni biçimsel form ve bağlamlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu araştırma, dayanaklar ile uygulama çalışmalarından elde edilen sonuçlar ışığında sanatsal bakış açısı kazanma, doğaya, tarihe, kültürel değerlere karşı farkındalık oluşturma ve tüm bu ortak değerleri gelecek nesillere aktarma konusunda duyarlılık kazanmayı amaçlamıştır. Bu tez araştırmasında sanat temelli eğitim araştırmalarından a/r/tografi yöntem olarak kullanılmıştır. Araştırmacı, yaşayan sorgulamalar yaparak kendi yaşam malzemeleriyle uygulama çalışmalarında yeni ve farklı anlamlar üretmiştir. Biyomorfik üslup sanatların diğer disiplin alanlarıyla yapılabilir. A/r/tografi, eğitim-öğretimin tüm kademelerinde uygulama çalışmalarına yansıtılabilir.