Diyarbakır mevlit merasimlerinin yeni sivil formu

Bu çalışmada, değişen yönleriyle mevlit merasimlerinin günümüzdeki yeni formunu yansıtan Diyarbakır Mevlid-i Nebi Merasimi üzerine sosyolojik bir inceleme yapılmaya çalışılmıştır. Mevlit merasimlerindeki değişimin gözlenebilmesi için geleneksel mevlit merasimleri de konu edinmiştir. Diyarbakır ilinin farklı mahallelerinden seçilen 100 kişi üzerinden görüşme (mülakat) gerçekleştirilmiştir. Ayrıca din görevlileri, medrese âlimleri, dernek ve vakıf yetkilileri, mevlithanlar ve ilahi sanatçıları ile farklı mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Evlerde, kutsal mekânlarda ve yeni formuyla meydanlarda icra edilen mevlit merasimlerinde katılımcı gözlem tekniğiyle gözlemler yapılmıştır. Diyarbakır Mevlid-i Nebi Merasimi ile ilgili videolar, görseller ve dokümanlar incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda değerlendirmeler yapılmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünü kavramsal çerçeve oluşturmaktadır. Bu bölümde konu ile ilgili kavramlar ve tarihi süreç ele alınmıştır. İkinci bölümde araştırmamızın yöntem ve tekniklerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırma ile ilgili bulgular ve yorumlamalara yer verilmiştir. Bu bölümde mevlit merasimlerinin çeşitlerine, etkilerine ve gündelik dini hayattaki işlevlerine değinilmiştir. Ayrıca değişen yönleriyle mevlit merasimlerinin yeni bir formu olan Diyarbakır Mevlid-i Nebi Merasimi farklı bileşenleriyle incelenmeye çalışılmıştır. Bölgedeki etkin dini grupların ve medreselerin mevlit merasimleri üzerinde etkili oldukları tespit edilmiştir. Yeni formuyla, mevlit merasimlerinin popüler din ve kitabi dinden izler taşıdığı gözlemlenmiştir. Bölgede yaygın bir şekilde Kürtçe mevlitlerin okunduğu gözlemlenmiştir. Mevlit-musiki etkileşiminin, mevlitlerde coşkuyu artırıcı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Mevlit, Geçiş Dönemleri, Popüler Din, Ritüel, Dini Grup