Doğal adsorban olarak Maclura pomifera (raf.) c. k. schneider meyvesi ile sulardan boyar madde gideriminin incelenmesi

Bu çalışmada, İstanbul ili ekolojik şartlarında yetişen Moraceae üyesi olan Maclura pomifera (ayı dutu, yalancı portakal) meyvesi, düşük maliyetli ve çevre dostu bir biyosorbent olarak değerlendirilmiş olup metilen mavisi, malahit yeşili ve kristal viyole boyar maddelerinin sulu çözeltilerden adsorpsiyon ile giderimi araştırılmıştır. Adsorpsiyon deneyleri 298 K, 308 K ve 318 K sıcaklıklarda 5, 10, 15, 20, 25 ppm konsantrasyonlarda gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler Langmuir, Freundlich, Temkin izotermleri ve kinetik modelleri ile hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonucunda adsorpsiyonun Freundlich izoterm modeline uygun gerçekleşmiş olup yalancı ikinci derece kinetik modeline iyi uyum sağlamıştır. Yapılan termodinamik (ΔG°, ΔH°, ΔS°) analizleri sonucu ise adsorpsiyonun spontane ve farklı derişim, sıcaklık ve yüzey doluluk koşullarına bağlı olarak adsorpsiyonun termodinamik davranışı değişmektedir. Bu durum, adsorpsiyonun çok aşamalı bir süreç olduğunu ve koşullara bağlı olarak ekzotermik veya endotermik karakter gösterebildiğini ortaya koymaktadır. SEM–EDX analizleri ise, biyosorbentin heterojen ve pürüzlü yüzey yapısı ile fonksiyonel grupların varlığının bu yüksek adsorpsiyon performansını desteklediğini göstermektedir. Sonuç olarak Maclura pomifera meyvelerinin farklı boyar maddelerin gideriminde etkili, çevre dostu ve düşük maliyetli bir biyosorbent olduğu belirlenmiştir.