Doğrudan yabancı yatırımlarda Türkiye'de uygulanan teşvik politikalarının değerlendirilmesi

Ülkeler değişik sosyo-ekonomik yapılara sahip olmalarına karşın, temel hedefleri arasında ekonomik büyüme gelmektedir. Bir ülkenin iktisadi olarak büyümesinin ve kalkınmasının en önemli unsurlarından biri ülkedeki yatırımlardır. Gelişmekte olan ülkeler ve az gelişmiş ülkeler ekonomik gelişmeyi sağlayabilmek için birtakım politikalar uygularlar. Doğrudan yabancı yatırımlar, değişen dünyayla birlikte, ülkelerin ekonomileri üzerinde önemli bir paya sahip olmuştur. Gelişmekte olan ülkeler, ekonomik sorunlarının başında gelen sermaye yetersizliğine, yabancı yatırımlar aracılığıyla çözüm bulma arayışına yönelmişlerdir. Bu durumda uluslararası yatırımlar gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerinin gelişimine ivme kazandırmıştır. Dünya'da 1980 yılı sonrasında yoğun bir rekabet ortamının oluştuğu doğrudan yabancı yatırımlar alanında Türkiye'nin yatırım ortamının güçlendirilmesi amacıyla bir dizi çalışmalar yapılmıştır. Türkiye, 1980 sonrasında dünyadaki liberal eğilimlerden de etkilenerek, serbest piyasa ekonomisini benimsemiştir. Ardından da Türkiye'deki yatırım ortamının iyileştirilmesi ve doğrudan yabancı yatırımları özendirici bir takım düzenlemelere gidilmiştir. 2000'li yıllar itibariyle DYY'ın artması yönünde stratejiler geliştirilmiştir. Bu stratejik yaklaşım içinde sektörel ve bölgesel öncelikler belirlenerek yeni yatırım teşvik sistemi oluşturulup, aktif politikalar uygulamaktadır. Türkiye bu amaçla doğrudan yabancı yatırımlar için geniş içerikli bir yatırım teşvik programına sahiptir. Uygulanan bu yatırım teşvik programı, hem sıfırdan başlayacak yatırımları desteklemekte hem de büyüme amaçlı yatırımlar için başlama maliyetlerinin en düşük seviyelere indirilmesini sağlamayı hedeflemektedir. Uygulanan bu teşvik politikaları ile DYY getirilerini hızlandırmak amaçlanmaktadır. Bu tez kapsamında; doğrudan yabancı yatırımları çekebilmek için Türkiye'de uygulanan politikalar kapsamındaki teşvik politikaları incelenecektir. Bu incelemeler sonunda, sosyal bilimlerde yapılacak gelecek araştırmalar açısından literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Tezin Birinci Bölümü'nde, doğrudan yabancı yatırım kavramının kapsamı, temelleri ve sınıflandırılması ele alınacaktır. Ayrıca DYY'ın Dünya üzerindeki ülke ve sektörel bazlı dağılımı incelenecektir. İkinci Bölüm'de; Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımlar yer alacaktır. Tezin Üçüncü Bölümü'nde; Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımlar için uygulanan teşvik politikaları hukuki, idari ve ekonomi alanlarında incelenecek olup ekonomik teşvikler, türleri ve unsurlarıyla birlikte ele alınacaktır. Bu bölümde ayrıca Türkiye'de Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Avantajları da incelenecektir. Dördüncü Bölüm'de genel bir değerlendirme yapılacaktır.