Doğu ve güneydoğu anadolu bölgesi kent müzeleri ve bu müzelerde bulunan taşınır kültür varlığı örnekleri

Kentler, geçmişten günümüze kadar insanların en fazla etkileşim içerisinde olduğu, bireylerin her anına tanıklık eden ve ortak bir miras taşıyan yerleşimlerdir. Hızla gelişen ve değişen dünyamızda kentlerde de önemli değişiklikler meydana gelmektedir. Özellikle tarihi, kültürel, fiziki, sosyal ve çevresel gibi birçok değer kaybolmakla yüz yüze kalabilmektedir. Bu bağlamda hayati önem taşıyan bu değerlerin yok olmadan gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamak için bazı kurum ve kuruluşların koruyucu politikalar meydana getirmesi son derece önemlidir. Dolayısıyla gerek ulusal gerekse uluslararası kuruluşlarca kentlerdeki kimliksel değerlerin muhafaza edilerek gelecek nesillere aktarılması için yaşanmış önemli gelişmelerden biri de on dokuzuncu yüzyılın sonlarında kurulmuş olan kent müzeleri olmuştur. Kent müzeleri, kentlilere ortak bir geçmiş sunarak kentin değerlerini tanıtmak, yaşatmak ve kentin güncel sorunlarına çözüm odaklı yaklaşan ayrıca eğitim odaklı bilgi aktarımı yapan ve birleştirici yapısı ile kurulan önemli kurumlardan biridir. Bu itibarla çalışma kapsamında Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunan toplam yedi adet kent müzesi değerlendirmeye alınmıştır. Konunun bu bölgelerle sınırlı kalması bölgelerin kültürel açıdan birbirine yakın olması, benzer etkileşimlerin görülmesi ve daha önce bu bölgelerde kent müzeleriyle ilgili bilimsel çalışmaların sınırlı olması ile özellikle kent müzesi işlevini yerine getirmede bazı eksiklikler olması yer almaktadır. Çalışmaya dâhil edilen kent müzelerinin mevcut durumu, fiziksel ve yapısal özellikleri, eser durumları ve teşhir özellikleri, yönetim ve personel durumları, eğitim, sosyal ve kültürel faaliyetleri ele alınarak aktarılmaya çalışılmıştır. Müzeler hakkında genel bilgiler aktarılıp, kent müzeleri tanıtıldıktan sonra kente özgü olan, kenti yansıtan eserler fotoğraflanarak katalog numaraları ile birlikte Sanat Tarihi perspektifine uygun olarak tanıtılmıştır. Bu bağlamda çalışmaya dâhil edilen eserler arasında kente özgü eserler seçilerek bu değerlerin kaybolmasını engelleyerek gelecek nesillere aktarılması gerekliliği vurgulanmıştır. Daha sonra değerlendirme, karşılaştırma ve sonuca gidilerek ideal bir kent müzesi için bir takım öneriler sunulmaya çalışılmıştır.