Doğuştan böbrek ve üriner sistem anomalisine ikincil gelişen kronik böbrek hastalığında progresyonuna etki eden faktörler

CAKUT (konjenital böbrek ve üriner sistem anomalileri), çocukluk çağında kronik böbrek hastalığının (KBH) en sık nedenidir. CAKUT'a ikincil gelişen KBH'de hastalığın ilerleyişini belirleyen risk faktörlerinin tanımlanması, erken müdahale ve prognozun iyileştirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada, CAKUT tanılı çocuk ve adölesan KBH hastalarında KBH progresyonuna etki eden değiştirilebilir ve değiştirilemeyen faktörler retrospektif olarak incelendi. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Nefroloji polikliniğinde takip edilen 87 CAKUT tanılı KBH hastasının verileri geriye dönük olarak analiz edildi. KBH progresyonu, takipte eGFR'de %25 azalma olarak tanımlandı. Değişkenler ikili karşılaştırma, Kaplan-Meier, tek yönlü ve çok değişkenli Cox regresyon analizleri ile değerlendirildi. Takip süresi ortanca 7,6 yıl idi; hastaların %41'inde KBH progresyonu izlendi. Tek yönlü analizlerde başvuru KBH evresi, 3. yıl eGFR, anemi, hiperparatiroidi, asidoz, ACE-İ kullanımı (koruyıcu) KBH progresyonuyla anlamlı ilişkilendirildi. Çok değişkenli analizde yalnızca ACE-İ kullanımı progresyonu anlamlı olarak azalttı (HR: 0,39; %95 GA: 0,18–0,87). Cinsiyet, tanı yaşı, CAKUT alt tipi, hipertansiyon, proteinüri ve hiperürisemi ile anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç olarak, CAKUT'a bağlı KBH'de yalnızca ACE-İ tedavisinin KBH progresyonunu bağımsız olarak yavaşlattığı gösterildi. Diğer bilinen risk faktörleri, düşük hasta sayısı, retrospektif tasarım ve tanı ölçütlerindeki farklılıklar nedeniyle anlamlı bulunmamış olabilir. Bu bulgular, CAKUT'lu hastalarda ACE-İ'nin diğer organ koruyucu özellikleri ile, antiinflammatuar, antioksidan ve antifibrotik etkileriyle, prognoza katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir. Bulguların doğrulanması için daha geniş, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: CAKUT, KBH progresyonu, risk faktörleri, ACE inhibitörü