Doksorubisin ile oluşturulan deneysel böbrek hasarında oksolamin'in etkilerinin incelenmesi

Doksorubisin, antrasiklin türevi, antineoplastik bir ajandır. Klinik etkinliğini doza bağlı toksik yan etkileri sınırlandırır. Kalp, böbrek ve karaciğerde toksik yan etkileri görülmektedir. Oksolamin, antitusif bir ajandır. Oksolamin ayrıca analjezik, antiinflamatuar, lokal anestezik ve antispazmodik özelliklere sahiptir. Bu çalışmada doksorubisin ile oluşturulan böbrek hasarına karşı oksalaminin etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmada 24 yetişkin erkek Wistar albino cinsi rat kullanıldı. Grup I (Kontrol, n=6), Grup II (Doksorubisin, n=6), Grup III (Doksorubisin+oksolamin, n=6), Grup IV (Oksolamin, n=6) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Doksorubisin grubuna tek doz doksorubisin 15 mg/kg i.p. olarak verildi. Doksorubisin+oksolamin grubuna tek doz doksorubisin 15 mg/kg i.p ve daha sonra 7 gün süresince oksolamin 50 mg/kg/gün i.p. olarak verildi. Oksolamin grubuna ise deney süresince oksolamin 50 mg/kg/gün i.p. olarak verildi. İlaçların uygulanmasını takiben ratlardan alınan böbrek kesitleri % 10'luk nötral tamponlanmış formalinde tespit edildi. Alınan doku örnekleri hematoksilen-eozin (H&E) ile boyandıktan sonra ışık mikroskobu altında incelendi. TUNEL boyama ile apoptoz değerlendirildi. Spektrofotometrik yöntemle MDA düzeyleri değerlendirildi. ASIC3, MMP-2, MMP-9 immünreaktivitesi için immünohistokimyasal boyama yapılıp renal doku örnekleri ışık mikroskopi altında incelendi. Doksorubisin grubunda hem glomerüler hem tübüler apoptotik indeks kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.05). Doksorubisin grubuna göre, doksorubisin+oksolamin grubunda glomerül ve tübülde apoptotik indeks daha düşük düzeyde bulundu. Doksorubisin grubunda renal doku MDA düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Doksorubisin grubuyla karşılaştırıldığında doksorubisin+oksolamin grubu renal doku MDA düzeyinde anlamlı değişiklik izlenmedi. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında doksorubisin grubunda böbrek doku MMP-2, MMP-9 ve ASIC3 düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulundu. Doksorubisin+oksolamin grubunda renal doku MMP-2, MMP-9 ve ASIC3 düzeyleri doksorubisin grubuna göre anlamlı olarak daha düşük saptandı. Sonuç olarak doksorubisin uygulanan ratlara oksolamin verilmesi renal doku MMP-2, MMP-9 ve ASIC3 düzeylerini ve apoptotik indeksi anlamlı şekilde azaltarak doksorubisin nefrotoksisitesi gelişimini önlemede olumlu etkiler sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Doksorubisin, oksolamin, ASIC3, MMP-2, MMP-9