Domates erken yanıklık etmeni Alternaria solani (Ell. and G. Martin) Sor.'ye karşı peynir altı suyu tozu ile karanfil yağının in vitro koşullarda fungistatik etkilerinin belirlenmesi

Kültür bitkilerinde meydana gelen kayıpların en önemli nedenlerinden birisi, fungal hastalık etmenleri olmuştur. Bu etmenlerden en önemlilerinden biri ise domates bitkisinde önemli verim kayıpları oluşturan erken yanıklık etmeni Alternaria solani (Ell. and G. Martin) Sor. dir. A. solani etmen sebepli kayıpların azaltılması amacıyla kültürel mücadele ile kimyasal mücadele yöntemleri uygulanmaktadır. Bunlar içerisinde en yaygın olarak kullanılan yöntem ise kimyasal mücadeledir. Ancak kimyasalların yoğun olarak kullanılması ürünlerde kimyasal kalıntı bırakmasına, patojende direncin gelişmesine ve insan sağlığı açısından zararlara neden olmaktadır. Tüketicilerin, kimyasal kalıntı içermeyen gıda talep etmeleri A. solani hastalığının tedavisinde kullanılan sentetik fungisitlere alternatif olabilecek yeni bitki koruma yaklaşımlarının ortaya konulmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu çalışmada; A. solani etmenine karşı peynir altı suyu tozu (PAST) ile karanfil yağının in vitro koşullarda fungistatik etkinliği belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, hazırlanan nanoemülsiyonun (PAST: Karanfil Yağı), 1:0,5, 1:1 ve 1:1,5 konsantrasyonundan 1 ml ve 1,5 ml dozlar, PAST'ın 1 g ve 2 g miktarlarında hazırlanan süspansiyonlardan 1 ml, 1,5 ml ve 2 ml dozlar ile karanfil yağıyla hazırlanan %0,5, %1 ve %1,5'luk emülsiyonlardan 1 ml, 1,5 ml ve 2 ml dozların etkileri incelenmiştir. Laboratuvar çalışmaları sonucunda, nanoemülsiyonun 1:1 konsantrasyonunda kullanılan 1,5 ml doz ve 1:1,5 konsantrasyonunda kullanılan 1 ml ve 1,5 ml dozlar ile karanfil yağının %1 ve 1,5'luk emülsiyonunda kullanılan 2 ml dozların fungusun, misel gelişimini tamamen engellemiştir. Nanoemülsiyonun 1:1 konsantrasyonundan kullanılan 1 ml doz, fungusun misel gelişimini %94 oranında engellemiştir. Kullanılan diğer dozların ise misel gelişimini engellemediği veya kısmen engellediği tespit edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucu elde edilen bulgular, fungistatik etkileri belirlenen dozların erken yanıklık hastalığına karşı sentetik fungisitlere alternatif olabileceğini göstermektedir.