Dönüşümcü liderlik perspektifinden yenilikçi iş davranışının analizi: Otel işletmeleri üzerine bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, turizm sektörünün önemli unsurlarından olan konaklama tesisleri içerisinde yer alan otel işletmeleri özelinde dönüşümcü liderlik bakış açısından yenilikçi iş davranışını incelemektir. Bununla birlikte, dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışı üzerinde etkisi üzerine değerlendirme yapılmasının yanı sıra otel işletmelerinde gerçekleşen yenilikçilik faaliyetlerini ortaya koymaktır. Literatürdeki teori ve uygulamaların sınırlılığından dolayı keşifsel ve tanımlayıcı araştırma yaklaşımlarının birlikte kullanıldığı araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde faaliyet gösteren Kültür ve Turizm Bakanlığı listesinde yer alan 5 yıldızlı otel işletmeleri oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup araştırma verileri, yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda otel işletmesi yöneticilerinin dönüşümcü liderliğe en fazla yatkın oldukları boyutun bireysel destek boyutu olduğu saptanmıştır. Otel işletmeleri yöneticilerinin dönüşümcü liderliğe yatkınlık düzeylerinin en az olduğu boyutun ise ilham verici motivasyon olduğu belirlenmiştir. Yenilikçiliğe pozitif yaklaşan yöneticilerin otel işletmelerinde yenilikçilik faaliyetlerine; müşteri memnuniyeti oluşturma, teknolojiye ayak uydurma, etkin reklam ve pazarlama faaliyetleri yürütme, rekabet avantajı sağlama ve karlılığı artırma odaklı yaklaştıkları tespit edilmiştir. Yenilikçiliğe negatif yaklaşan otel yöneticilerinin ise yenilikçi faaliyetlerini riskli, yüksek maliyetli buldukları ve bütçe sınırlılıklarından ötürü yenilikçi faaliyetlere pozitif yaklaşmadıkları belirlenmiştir. 15 otel işletmesinde yenilikçilik faaliyetleri gerçekleştiği tespit edilmiştir. 10 otel işletmesinde ise; son 2 yıl içerisinde gerçekleştirilen bir yenilik faaliyetinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticiler, otel işletmelerinde gerçekleştirilen yenilikçi fikirlerin kaynağını sırasıyla; çalışanlar, yöneticiler, müşteriler, rakipler, tedarikçiler ve diğer olarak belirtmiştir. Yapılan analizler neticesinde otel işletmelerinde yenilikçi iş davranışının; öncüller, eylemler ve uygulama olarak üç aşamada gerçekleştiği belirlenmiştir. Otel işletmeleri yöneticilerinin yenilikçiliğe yaklaşımlarının dönüşümcü liderlik özellikleri bağlamında incelenmesinden elde edilen sonuçlar; yöneticilerin, dönüşümcü liderlik özellikleri gösterip göstermemeleri ile yenilikçiliğe yaklaşımları arasında hem pozitif hem de negatif anlamda açık ve belirgin bir ilişkinin olmadığını göstermektedir.