Döviz kuru politikası ve Türkiye'de yaşanan Şubat/2001 ekonomik krizindeki rolü

ÖZET Türk ekonomisinde, yaklaşık son 20-25 yıldır görülen yüksek enflasyon, kamu açıkları, iç ve dış borç miktarlarındaki artışlara paralel olarak, çeşitli dönemlerde ciddi ekonomik krizler yaşanmıştır. Bu krizlerden çıkmak üzere de çeşitli istikrar tedbirleri ve yapısal değişim programları uygulama alanına konulmuştur. 1999 yılında, Türk Ekonomisinde hüküm süren yüksek enflasyonla mücadele edilmesi, mali hesapların ve finans piyasalarının güçlendirilmesi, büyümenin istikrarlı bir temele oturtulması ve Avrupa Birliğine yaklaşmayı da kolaylaştırmak üzere IMF ile stand-by anlaşması yapılmıştır. Bu anlaşmada 2000-2002 döneminde uygulanacak makro ekonomik politikalar çerçevesi çizilmiştir. Bu program, döviz bazlı bir istikrar programı olup, üç yıllık bir sürede enflasyonu düşürmeyi hedeflemektedir. Bu çerçevede 2000 yılında enflasyonun %20-25'e düşürülmesi planlanmış, 2000 yılının başından itibaren gerçekçi döviz kuru bırakılarak ucuz döviz kuru politikasına geçilmiş ve döviz kurunun ne olacağı yıl sonuna kadar Merkez Bankası tarafından günlük olarak ilan edilmiştir. İlan edilen döviz kurlarına göre yıl sonuna kadar TL'nin %20 değer kaybedeceği bildirilmiş olmaktadır. Ancak herşey planlandığı gibi gelişmemiştir. Enflasyon beklenen oranların çok üstünde gerçekleşmiş, TL Dolara karşı %20 civarında aşırı değerlenmiş, bankaların açık pozisyonları artmış ve bu pozisyonlarını kapatmak için dövize yönelmişler, dış ticaret açığı artmış ve ülke, kriz ortamına girmiştir. Bu tezde döviz kuru politikaları hakkında genel bir bilgi verilmiş ve Türkiye'de yaşanan Şubat/2001 krizinden önce uygulanan döviz kuru politikası üzerinde durularak, döviz kuru politikasının seçimi ve uygulama hataları üzerinde durulmuştur.