Drenaj kanallarının kimi toprak özellikleri ve taban suyuna etkisinin coğrafi bilgi sistemlerinde değerlendirilmesi

Topraklar sürdürülebilir tarım için en önemli materyallerdendir. Günümüzde toprak dışında tarımsal üretim yapılıyor olsa da toprak ve su vazgeçilmez bir unsur olarak kalmaya devam etmektedir. Ancak toprak yapan faktörler içerisinde değerlendirilen insanın, toprağa olumlu ya da olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler drenaj, tuz, pH gibi dinamik toprak özellikleri üzerine daha çok etkili olmaktadır. Tarımsal üretim amacıyla arazilerin sulanması kimi zaman kök bölgesine yükselen taban suyu nedeniyle sorun yaratabilmektedir. Bu amaçla drenaj problemi olan alanlarda drenaj kanalları açılarak taban suyunun olumsuz etkisi giderilmeye çalışılmaktadır. Bununla birlikte açılan drenaj kanalları uygun sulama yöntemleriyle toprak tuzluluğunun giderilmesine de katkıda bulunmaktadır. Bu çalışmada Adana ilinin güneyinde yer alan tarım arazilerinde devlet eliyle açılan drenaj kanallarının etkisi değerlendirilmiştir. Drenaj kanalı açılmadan önceki ve sonraki dönemlerde topraklarda taban suyu seviyesi, pH ve tuzluluk değişimleri ele alınmıştır. Bu amaçla yıllara ait noktasal verilerin toprak analizlerinden yararlanılmış ve bu veriler coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ortamında işlenerek zamansal değişimler ortaya çıkarılmıştır. Çalışmada drenaj kanallarının açılmasıyla birlikte önceden taban suyu problemi bulunan kimi bölgelerde taban suyu seviyesinde düşüşler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte drenaj kanallarının toprak yıkanmasına olumlu etkisi sonucu toprak tuzluluğunda da önemli düzeyde azalmalar olduğu belirlenmiştir. Tüm veriler CBS ortamında yapılan haritalamalarla görselleştirilmiştir.